Türkiye’de Finansal İstikrarın Dinamikleri: ARDL ve NARDL Yaklaşımlarıyla Bir Analiz
Şu kitabın bölümü: Buğan, M. F. & Çevik, E. (eds.) 2025. Finansal Piyasaların Evrimi VII.

Yaşam Demir
Pamukkale Üniversitesi

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de bankacılık sektörü finansal istikrarının kredi genişlemesi, enflasyon ve ekonomik büyüme ile olan ilişkisini 2002–2024 dönemine ait yıllık veriler kullanarak incelemektedir. Finansal istikrar, bankacılık sektörünün iflas riskine karşı dayanıklılığını yansıtan banka Z-skoru ile ölçülmüş; kredi genişlemesi özel sektöre sağlanan yurtiçi kredilerin millî gelire oranı üzerinden temsil edilmiştir. Enflasyon ve ekonomik büyüme ise finansal istikrarın şekillendiği makroekonomik ortamı kontrol etmek amacıyla modele dâhil edilmiştir. Ampirik analizde, değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkileri birlikte ele alabilen Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) yaklaşımı kullanılmış; kredi ve enflasyondaki artış ve azalışların finansal istikrar üzerindeki etkilerinin simetrik olup olmadığını incelemek üzere Doğrusal Olmayan ARDL (NARDL) modeli uygulanmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki etkileşimlerin yönünü değerlendirmek amacıyla Toda–Yamamoto nedensellik testi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, kredi genişlemesi ve enflasyonun hem kısa hem de uzun dönemde finansal istikrar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü etkilere sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık ekonomik büyümenin finansal istikrarı destekleyici yönde etkilediği, ancak bu etkinin sınırlı kaldığı görülmektedir. NARDL sonuçları, özellikle kredi hacmi ve enflasyondaki artışların finansal istikrarı daha güçlü biçimde zayıflattığını, azalış yönlü şokların ise daha sınırlı etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Nedensellik analizi ise kredi, enflasyon ve büyümeden finansal istikrara doğru tek yönlü ilişkilerin varlığına işaret etmektedir. Bulgular, Türkiye’de finansal istikrarın makro-finansal koşullara duyarlı bir yapı sergilediğini ve kredi ile fiyat istikrarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Kaynakça Gösterimi

Demir, Y. (2025). Türkiye’de Finansal İstikrarın Dinamikleri: ARDL ve NARDL Yaklaşımlarıyla Bir Analiz. In: Buğan, M. F. & Çevik, E. (eds.), Finansal Piyasaların Evrimi VII. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1000.c4150

Lisans

Yayın Tarihi

29 December 2025

DOI

Kategoriler