Davranışsal Finans Çerçevesinde Kripto Para Piyasalarının Analizi
Şu kitabın bölümü: Sumer Adin, S. (ed.) 2025. Davranışsal Finansta Güncel Yaklaşımlar ve Uygulamalar.

S. Öznur Sakınç
Hitit Üniversitesi
İlker Sakınç
Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Özet

Bu çalışma, davranışsal finansı geniş bir teorik çerçeveyle ele almaktadır ve özellikle psikolojik temellerine ve kripto para piyasalarındaki rolüne odaklanmaktadır. Çalışma, geleneksel finans teorisinin temel varsayımlarını ve özellikle rasyonel yatırımcı kavramı ve Etkin Piyasa Hipotezi’ni gözden geçirerek başlamaktadır. Bu yerleşik modeller, tekrar eden piyasa anormallikleri, varlık balonları ve finansal krizler gibi gerçek dünya örüntülerini açıklamakta çoğu zaman yetersiz kalmaktadır. Bu boşluk içinde davranışsal finans ortaya çıkmaktadır ve sınırlı rasyonellik ile Beklenti Teorisi gibi kavramlara dayanarak, yatırımcıların her zaman tamamen rasyonel kararlar verdikleri varsayımını sorgulamaktadır.

Çalışmanın ikinci bölümü, yatırımcı davranışını şekillendiren psikolojik ve bilişsel faktörlere odaklanmaktadır. İnsanların bilgiyi nasıl işlediği, neye dikkat ettikleri, bilgileri nasıl yorumladıkları ve hangi zihinsel kestirme yolları kullandıkları incelenmektedir. Ayrıca önyargılar, duygusal tepkiler ve sosyal etkilerin, kararların rasyonel standartlardan sapmasına nasıl yol açabileceği değerlendirilmektedir. Analiz, başlangıçta bireysel gibi görünen bu eğilimlerin zamanla birikerek piyasa davranışlarını genel olarak nasıl etkilediğini göstermektedir.

Üçüncü bölüm, davranışsal kalıpların gözlemlenmesi için özellikle elverişli olan kripto para piyasalarına odaklanmaktadır. Bu piyasalar, keskin fiyat dalgalanmaları, tutarlı düzenlemelerin eksikliği, kesintisiz işlem saatleri ve bireysel yatırımcıların yüksek oranı gibi özellikleriyle tanınmaktadır. Bu koşullar, davranışsal etkilerin daha da belirginleşmesine neden olmaktadır. Çalışmada sürü psikolojisi, yatırımcı duyarlılığı, kaldıraç kullanımı ve piyasaların yeni bilgilere asimetrik tepkileri gibi kilit dinamikler incelenmektedir. Tüm bu unsurlar, kripto fiyatlarının neden bu kadar sert ve sık değiştiğini açıklamaya yardımcı olmaktadır.

Sonuç olarak çalışma, kripto para piyasalarındaki fiyatları belirleyen güçlerin yalnızca geleneksel ekonomik temellere dayanmadığını ortaya koymaktadır. Psikolojik ve sosyal etkenler önemli bir rol oynamaktadır ve bu da davranışsal finansı, modern finansal piyasaları anlamada değerli bir araç haline getirmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Sakınç, S. Ö. & Sakınç, İ. (2025). Davranışsal Finans Çerçevesinde Kripto Para Piyasalarının Analizi. In: Sumer Adin, S. (ed.), Davranışsal Finansta Güncel Yaklaşımlar ve Uygulamalar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1085.c4308

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI

Kategoriler