Finansal sıkıntı kavramı, firmaların finansal yükümlülüklerini zamanında ve tam olarak yerine getirebilme kapasitelerinin zayıflamasıyla ortaya çıkan ve çoğu zaman iflasla sonuçlanabilen çok boyutlu bir süreçtir. Bu sürecin erken aşamada tespit edilmesi, özellikle yöneticiler, yatırımcılar, kredi verenler ve düzenleyici/denetleyici otoriteler açısından kritik öneme sahiptir. Literatürde finansal sıkıntının öngörülmesine yönelik olarak geliştirilen çok sayıda model bulunmaktadır. Söz konusu modeller, kullanılan yöntemler, veri yapıları ve uygulama alanları bakımından önemli farklılıklar göstermektedir.

Bu çalışmanın amacı, finansal sıkıntı tahminine yönelik olarak geliştirilen başlıca modelleri sistematik bir çerçevede ele almak, bu modellerin teorik temellerini ve metodolojik özelliklerini açıklamak ve güçlü–zayıf yönlerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Bu doğrultuda çalışmada; Beaver (1966), Tamari (1966), Altman (1968; 1983; 2000), Meyer ve Pifer (1970), Deakin (1972), Sinkey (1975), Martin (1977), Springate (1978), Ohlson (1980) ve Fulmer vd., (1984) modelleri incelenmiştir. Çalışmada, finansal sıkıntı tahmin literatürünün tek değişkenli yaklaşımlardan çok değişkenli diskriminant analizine ve olasılık temelli modellere uzanan tarihsel gelişimi ortaya konulmuş ve modeller arasında karşılaştırma yapılarak belirli çıkarımlarda bulunulmuştur.

Genel değerlendirme sonuçları, işletmelerin finansal sıkıntısının tespitine yönelik yapılan çalışmaların tek bir modelle açıklanamayacak kadar karmaşık bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Diskriminant analizine dayalı modeller sınıflandırma başarısı açısından güçlü sonuçlar sunarken, olasılık temelli modeller daha esnek ve yorumlanabilir çıktılar ortaya koyduğu görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışma, finansal sıkıntı analizlerinde tek bir modele dayalı yaklaşımlar yerine, birden fazla modelin birlikte kullanılmasının daha sağlıklı ve güvenilir sonuçlar sağlayacağı sonucuna ulaşmıştır. Bu bağlamda çalışma literatüre genel bir katkı sağlarken, yöneticiler, yatırımcılar, kredi verenler ve araştırmacılar için yol gösterici niteliğe sahiptir.