Dionysos Tapınakları Bağlamında Kült, Mimari ve Krallık Politikası İlişkisi
Şu kitabın bölümü: Uysal, D. (ed.) 2025. Turizmde Yeni Ufuklar: Disiplinlerarası Bir Yaklaşım.

Hayat Çelik

Özet

Bu çalışma, Dionysos kültünü mitolojik, ritüel ve mimari boyutlarıyla bütüncül bir çerçevede ele alarak tanrının Antik Yunan ve Anadolu’daki kült pratiğini tarihsel süreç içerisinde incelemektedir. Dionysos’un panteona geç dâhil edilmiş bir tanrı olmasına karşın, tragedya geleneğinin oluşumunda üstlendiği belirleyici rol ve geniş coğrafyalara yayılan kült uygulamaları, çalışmanın temel eksenlerinden birini oluşturmaktadır. Kent Dionysia, Anthesteria, Kır Dionysiası ve Lenaia gibi başlıca festivaller; epigrafik veriler, antik kaynaklar ve arkeolojik bulgular doğrultusunda ritüel yapı, kurban uygulamaları, fallik sembolizm, dramatik yarışmalar ve kutsal evlilik (hieros gamos) törenleri açısından ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Çalışma ayrıca Naxos Yria, Delos Stoibadeion, Knidos, Thebai, Baalbek ve Side’deki Dionysos tapınaklarını mimari düzen, yapı evreleri, kült heykelleri ve politik–toplumsal işlevleri bağlamında analiz ederek tanrının mekânsal temsilini ortaya koymaktadır. Hellenistik ve Roma dönemlerinden Bizans’a uzanan süreçte tapınakların geçirdiği dönüşümler, kültün sürekliliği ve yerel kimliklerle etkileşimi açısından irdelenmiştir. Sonuç olarak çalışma, Dionysos’un kült pratiğinin ritüel dinamizmini, mimari repertuvarını ve siyasal meşruiyet üretimindeki rolünü disiplinlerarası bir yaklaşımla kapsamlı biçimde ortaya koymaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Çelik, H. (2025). Dionysos Tapınakları Bağlamında Kült, Mimari ve Krallık Politikası İlişkisi. In: Uysal, D. (ed.), Turizmde Yeni Ufuklar: Disiplinlerarası Bir Yaklaşım. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1110.c4485

Lisans

Yayın Tarihi

29 December 2025

DOI

Kategoriler