Yapay Zekâ Tabanlı Emniyet ve Uyumluluk İzleme Yönetimi: Bir Uygulama Değerlendirmesi
Şu kitabın bölümü:
Önen,
V.
(ed.)
2025.
Havacılık Yönetiminde Yapay Zeka Uygulamaları.
Özet
Havacılık sektöründe emniyet yönetimi (SMS) ve kalite yönetimi (QMS) süreçlerinin dijital dönüşümü, veri temelli karar desteği sağlayan akıllı sistemlerin önemini artırmıştır. Bu çalışmada, Türkiye’de geliştirilen emniyet ve uyumluluk yönetimi aracı olan SAFEJETS MS adlı programın YZ destekli modülleri incelenmektedir. Bu kapsamda SAFEJETS MS yazılımının, denetim, kök neden analizi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi modüllerini yapay zekâ ile bütünleştirerek yöneticilere ve denetçilere bir karar destek altyapısı sunmaktadır. Sistem dört temel YZ modülünden oluşmaktadır: (1) denetçilere düzeltici/önleyici faaliyet (DÖF) öneri motoru, (2) Balık Kılçığı modeliyle kök neden analizi yapan destek aracı, (3) Bowtie risk analizi modülü ve (4) Değişiklik yönetimi süreçlerinde potansiyel riskleri belirleyen değişiklik analizi modülü. Çalışma, bu modüllerin operasyonel verimlilik, insan hatasının azaltılması ve emniyet kültürünün güçlendirilmesi üzerindeki etkilerini nitel bir yaklaşımla değerlendirmektedir. SAFEJETS MS örneğinin, EASA ve ICAO’nun yapay zekâya ilişkin açıklanabilirlik ve insan-merkezlilik ilkeleriyle uyumlu bir yönetişim modeli sunarak, havacılıkta dijital dönüşümün örneklerinden biri haline gelmiştir.
