Pasif Bir Direniş Olarak Sosyal Kaytarma ve Fedakârlık Davranışı: Örgütsel Davranışta İkilik Perspektifinden Bir Değerlendirme
Şu kitabın bölümü: Mücevher, M. H. (ed.) 2026. Örgütsel Davranışta İkilik: Karşıt Kavramların Gerilim ve Etkileşimi – Cilt 1.

Hatice Çoban Kumbalı
Pamukkale Üniversitesi
Gamze Solmaz

Özet

Bu çalışma sosyal kaytarma ve fedakârlık kavramlarının esasen iki uç kutupken bir arada nasıl var olabileceğini ve birbirine dönüşebileceğini kavramlara ilişkin kuramsal çerçeve temelinde tartışmayı amaçlamaktadır. Pasif bir direniş biçimi olarak sosyal kaytarma, sosyal etki teorisi ve eşitlik teorileriyle açıklanırken; fedakârlık davranışının temelinde sosyal değişim kuramı, prososyal davranışlar ve etik anlayış bulunmaktadır. Her iki kavram da örgütsel eşitlik ve adalet ile çabanın görünürlüğü bağlamında incelenmiştir. Buna göre çalışanlar eşit, adil, liyakatli algıladıkları, çabalarının görünür olduğu ve takdir edildiği organizasyonlarda fedakârlık davranışını daha kolay benimserken, tam tersi bir durumda sosyal kaytarmaya yönelmektedirler. Bu nedenle sosyal kaytarma yalnızca kişilik yatkınlığı veya tembellik olarak değil örgütsel sorunların varlığına işaret eden bir sinyal olarak algılandığında sorunların çözülmesi ve kaytarmanın fedakârlık davranışına evrilmesi mümkündür.  

Kaynakça Gösterimi

Çoban Kumbalı, H. & Solmaz, G. (2026). Pasif Bir Direniş Olarak Sosyal Kaytarma ve Fedakârlık Davranışı: Örgütsel Davranışta İkilik Perspektifinden Bir Değerlendirme . In: Mücevher, M. H. (ed.), Örgütsel Davranışta İkilik: Karşıt Kavramların Gerilim ve Etkileşimi – Cilt 1. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1228.c4938

Lisans

Yayın Tarihi

18 March 2026

DOI

Kategoriler