Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Hazırlanan Fen Bilimleri Ders Kitaplarında Millî Teknoloji Hamlesi
Şu kitabın bölümü:
Orhan,
A.
T.
(ed.)
2026.
21. Yüzyılda Fen Eğitimi: Yenilikçi Yaklaşımlar ve Güncel Araştırmalar.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde hazırlanan ve 2024-2025 eğitim-öğretim yılından itibaren okutulmaya başlanan 5. ve 6. sınıf fen bilimleri ders kitaplarında Millî Teknoloji Hamlesi vurgusunun nasıl ve hangi bağlamlarda yer aldığını incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi deseninin kullanıldığı çalışmada, veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma kapsamında, ders kitaplarındaki metinler ve görseller; ilgili kurumlar (TUA, AYAP vb.), yerli teknoloji ürünleri (KAAN, GÖKBEY, HÜRKUŞ vb.) ve dijital uygulamalar üzerinden tasnif edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; 5. sınıf ders kitabında üç farklı ünitede toplam beş kez Millî Teknoloji Hamlesi vurgusu yapıldığı; bu vurguların Türkiye Uzay Ajansı (TUA), Ay Araştırma Programı (AYAP), Millî Muharip Uçak KAAN ve dijital atık yönetim sistemleri (TABS, MoTAT) olduğu belirlenmiştir. 6. sınıf ders kitabında ise iki ünitede toplam üç kez vurgu yapıldığı ve bu içeriklerin tamamının havacılık teknolojileri (GÖKBEY, HÜRKUŞ, Vecihi K-VI) ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, ders kitaplarında Millî Teknoloji Hamlesinin sadece bir bilgi aktarımı değil, aynı zamanda öğrencilerin bilimsel kavramları (sürtünme kuvveti, uzay araştırmaları vb.) millî projeler üzerinden anlamlandırmasını sağlayan bir motivasyon ve bağlam temelli öğrenme aracı olarak kurgulandığını göstermektedir. Bununla birlikte, kitaplardaki Millî Teknoloji Hamlesi temsillerinin büyük oranda uzay ve havacılık alanıyla sınırlı kaldığı görülmüştür. Çalışma sonucunda, gelecek dönemlerde hazırlanacak kitaplarda yerli tohum, tıbbi cihazlar ve tarım teknolojileri gibi farklı alanlardaki millî başarılara da yer verilerek bu vizyonun çok boyutlu olarak yansıtılması önerilmektedir.
