Türkiye’de Siyasi Partilerin Yapay Zekâya Yaklaşımı: Programlar ve Seçim Beyannameleri Üzerinden Nitel Bir Analiz
Şu kitabın bölümü: Özden, Y. (ed.) 2026. Türk Siyasal Hayatında Demokratikleşme Süreçleri.

Umut Turgut Yıldırım
İnönü Üniversitesi

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de siyasi partilerin yapay zekâya ilişkin yaklaşımlarını parti metinlerinde öne çıkan ortak temalar üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Partileri karşılaştırmadan siyasal metinlerde yapay zekânın nasıl tanımlandığı, hangi işlev ve rollerle ilişkilendirildiği, hangi alanlarda ve ne tür kullanım biçimleriyle kurgulandığı ve YZ’ye ilişkin nasıl bir gelecek perspektifi ve risk farkındalığı geliştirildiği analiz edilmektedir. Verilerini amaçlı örneklem yaklaşımıyla seçilen partilerin programları ve 2023 yılı seçim beyannamelerinden toplayan çalışma, nitel içerik analizine dayalı tematik analiz tekniğiyle analiz sürecini yürütmüştür. Kodlama süreci MAXQDA 2020 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve analiz dört ana tema etrafında yapılandırılmıştır: Yapay zekânın tanımlanma biçimleri, kullanımına ilişkin yaklaşımlar, gelecek perspektifleri ve risk farkındalığı ve çekinceler. Bulgular yapay zekânın parti metinlerinde teknolojik ekosistemin bileşeni, öncü ve stratejik bir teknoloji olarak kavramsallaştırıldığını; çoğunlukla karar destek, öngörü ve denetim işlevleriyle kamu yönetimi, ekonomik yaşam ve veri analizi bağlamında ele alındığını; geleceğine ilişkin kurumsallaşma ve ulusal yol haritası oluşturulmasının önemsendiğini; buna karşın mahremiyet, etik, emek ve demokrasi eksenlerinde yönetilmesi gereken riskler üreten bir dönüşüm alanı olarak değerlendirildiğini ortaya koymaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Yıldırım, U. T. (2026). Türkiye’de Siyasi Partilerin Yapay Zekâya Yaklaşımı: Programlar ve Seçim Beyannameleri Üzerinden Nitel Bir Analiz. In: Özden, Y. (ed.), Türk Siyasal Hayatında Demokratikleşme Süreçleri. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1257.c5117

Lisans

Yayın Tarihi

18 March 2026

DOI

Kategoriler