Afetlerde Kronik Hastalıkların Yönetimi
Şu kitabın bölümü:
Sümer,
E.
H.
&
Nur,
N.
(eds.)
2026.
Afetlerde Çevre Sağlığı: Kavramsal Çerçeve, Sağlık Hizmetleri Yönetimi ve Multidisipliner Yaklaşımlar.
Özet
Afetler ve olağandışı durumlar, kronik hastalığı bulunan bireyler için sağlık hizmetlerine erişimin kesintiye uğradığı, mortalite ve komplikasyon riskinin arttığı kritik süreçlerdir. Deprem, sel, yangın ve pandemi gibi afetlerde sağlık sistemlerinin önceliği çoğunlukla akut travma yönetimine yönelmekte; diyabet, hipertansiyon, kronik böbrek hastalığı, kardiyovasküler hastalıklar ve kronik solunum yolu hastalıkları gibi kronik durumların takibi ise geri planda kalabilmektedir. Bu durum tedavi sürekliliğinin bozulmasına, akut alevlenmelere ve yaşamı tehdit eden komplikasyonlara yol açmaktadır.
Bu bölümde afetlerde kronik hastalık yönetiminin temel ilkeleri; erken tanılama, bakım sürekliliğinin sağlanması, ilaç ve tıbbi cihaz erişiminin korunması, multidisipliner koordinasyon ve kırılgan grupların önceliklendirilmesi çerçevesinde ele alınmaktadır. Özellikle aile hekimlerinin afet öncesi hazırlık, afet anındaki müdahale ve afet sonrası rehabilitasyon süreçlerinde üstlendiği merkezi rol vurgulanmaktadır. Aile hekimleri; hastaların tıbbi öykülerini, düzenli kullandıkları ilaçları ve biyopsikososyal özelliklerini yakından bilmeleri sayesinde afet koşullarında bakım sürekliliğinin sağlanmasında önemli katkı sunmaktadır.
Bölümde diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar, kronik böbrek hastalığı, diyaliz hastaları ve kronik solunum yolu hastalıklarına yönelik afet yönetimi yaklaşımları ayrıntılı olarak incelenmekte; yaşlılar, çocuklar, engelliler ve kanser hastaları gibi kırılgan grupların özel gereksinimleri ele alınmaktadır. Ayrıca afet hazırlık planları, hasta eğitimi, öz-yönetim becerileri, dijital sağlık çözümleri ve teletıp uygulamalarının kronik hastalık yönetimindeki önemi tartışılmaktadır. Kanıta dayalı ve toplum temelli stratejilerin uygulanmasıyla afet dönemlerinde kronik hastalığı olan bireylerin sağlık sonuçlarının iyileştirilebileceği vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler:
Kaynakça Gösterimi
Lisans
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Yayın Tarihi
DOI
Kategoriler
Telif Hakkı (c) 2026 Ergün Haldun Sümer- Naim Nur; Serkan Çelikgün- İmran Şahin Düz- Sanem Nemmezi Karaca- Naim Nur- Nagehan Ekici Koşaroğlu- Nurcan Bağlam- İrem Akova- Şahin Yıldırım- İbrahim Furkan Sarkım- Zeynep Sümer- Yaşam Deniz- Nuriye Dinç- Yeltekin Demirel- Emre Sarı- Elif Alıcı Bıyık- Veysel Kenan Çelik- Yusuf Kenan Tekin- İlhan Korkmaz- Gülaçan Tekin- Ergün Sümer- Gülay Yıldırım- Sema Merve Sümer- Ferdağ Yıldırım