Yeni Sektörel Teşvik Sisteminin İşletmelere Sağladığı Avantajlar ve Teşviklerin TMS 20 ile MSUGT Çerçevesinde Muhasebeleştirilmesi
Şu kitabın bölümü: Doğan, Z. (ed.) 2026. Muhasebede Güncel Konular.

Ergin Temel
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Abitter Özulucan
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

Özet

Ekonomik olarak kalkınma ve rekabetten üstün çıkma bilincinde ve kararlılığında olan tüm ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de teşvikler makro ölçekte ülke ekonomisinin, yerel ölçekte bölge ekonomisinin kalkınmasına çok önemli katkılar sunmaktadır. Bu katkılar arasında; ulusal ve küresel ölçekte fiyat ve kalite yönünden rekabet edebilecek işletme sayısının artırılması ve sürekliliklerinin sağlanması, istihdamın artırılması, bölgeler arası kalkınmışlık farklarının azaltılması, beyin göçünün önlenmesi, tersine beyin göçünün özendirilmesi, teknolojik üstünlük sağlanması, stratejik değeri olan katma değeri yüksek ürünlerin üretilmesi ve sonuçta ülkeye döviz girişinin sağlanması gibi ekonomik gelişmeler yer almaktadır.  Bu amaca ulaşabilmek için son olarak 29/05/2025 tarih ve 2025/9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na istinaden yeni teşvik sistemi yürürlüğe konulmuştur. Dolayısıyla bu sistem içerisinde tanınan teşviklerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması hem işletmeler hem de ülkeler hakkında alınacak yatırım kararları için son derece önemlidir. İşte bu çalışma teşviklerin arz ettiği öneminden dolayı; sistem içinde tanınan teşviklerin avantajlarını ve Türkiye Muhasebe Standartları 20 (TMS 20 ve Muhasebe Sistemleri Uygulama Genel Tebliği (MSUGT) esas alınarak nasıl dönüştürülebileceğini, temel mali tabloları (bilanço ve gelir tablosu) nasıl etkileyebileceğini karşılaştırmalı olarak ortaya koyabilmek amacıyla kaleme alınmıştır. Çalışmada öncelikle “Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi” ve “Sektörel Teşvik Sistemi” olmak üzere iki temel yapı üzerine inşa edilen teşvik sistemi hakkında açıklamalarda bulunulmuştur. Bu sistem dahilinde yer alan teşvikler hakkında kısaca bilgi verildikten sonra, devlet teşviklerinin muhasebeleştirilmesinde TMS 20 ve MSUGT esas alınarak uygulamada ve literatürde hangi hesapların tercih edildiği, söz konusu teşviklerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan “sermaye yaklaşımı” ve “gelir yaklaşımı”na göre nasıl muhasebeleştirilebileceği ve ilgili yöntemlerin temel mali tabloları nasıl etkilediği hususunda bilgi verilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise, uygulamada sıklıkla yararlanılan bazı teşviklerin muhasebeleştirilmesine ilişkin TMS 20 kapsamında Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Örnek Hesap Planı esas alınarak, MSUGT kapsamında ise Tekdüzen Hesap Planı (THP) esas alınarak örneklere yer verilmiştir.  Sonuç kısmında ise; yeni teşvik sisteminin işletmelerin yatırım kararlarını destekleyen önemli avantajlar sunduğu ve ülke ekonomisinin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasında göz ardı edilemeyecek derecede katkı verdiği,  teşviklerin muhasebeleştirilmesinde Uluslararası Muhasebe Standartlarına uyumun artırılması gerektiği, özellikle yurt dışı olmak üzere toplam yatırımların artırılabilmesi için finansal raporlamada şeffaflık ve karşılaştırılabilirlik açısından önem arz ettiği,   özellikle TMS 20 kapsamında yapılan muhasebeleştirme uygulamalarının yaygınlaştırılması durumunda devlet teşviklerinin işletmeler üzerindeki etkilerinin daha doğru analiz edilmesine ve finansal tabloların bilgi değerinin artırılmasına katkı sağlayacağı kanaatine varılmıştır.

Kaynakça Gösterimi

Temel, E. & Özulucan, A. (2026). Yeni Sektörel Teşvik Sisteminin İşletmelere Sağladığı Avantajlar ve Teşviklerin TMS 20 ile MSUGT Çerçevesinde Muhasebeleştirilmesi. In: Doğan, Z. (ed.), Muhasebede Güncel Konular. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1357.c5458

Lisans

Yayın Tarihi

30 June 2026

DOI

Kategoriler