Görsel-Uzamsal Düşünmeden Matematiksel Anlamaya: İlkokul Matematik Eğitiminde Bütüncül ve Disiplinlerarası Bir Yaklaşım
Şu kitabın bölümü: Aydın, H. (ed.) 2026. Matematik Eğitiminde Bütüncül ve Disiplinlerarası Yaklaşımlar.

Zeynep Altuntaş
Ordu Üniversitesi

Özet

Bu bölüm, ilkokul matematik eğitiminde görsel-uzamsal düşünmenin yalnızca geometri öğrenimine ait sınırlı bir beceri olarak değil, matematiksel anlamanın inşasında merkezi bir bilişsel kaynak olarak ele alınması gerektiği düşüncesinden hareket etmektedir. İlkokul yıllarında öğrenciler sayı, ölçme, örüntü, geometri, problem çözme ve matematiksel modelleme gibi öğrenme alanlarını çoğu zaman görsel temsiller, mekânsal ilişkiler, yön-konum farkındalığı, zihinsel dönüştürme, karşılaştırma, tahmin ve somut deneyimler aracılığıyla anlamlandırırlar. Bu nedenle görsel-uzamsal düşünme, matematik öğretiminde yalnızca destekleyici bir unsur değil; öğrencinin matematiksel kavramları ilişkilendirmesini, açıklamasını ve farklı bağlamlara aktarmasını sağlayan bütünleştirici bir yapı olarak değerlendirilmelidir. Bölümde öncelikle görsel-uzamsal düşünmenin kuramsal temelleri ele alınmakta; ardından bu becerinin matematiksel anlamayla ilişkisi gelişimsel, pedagojik ve disiplinlerarası boyutlarıyla tartışılmaktadır. Piaget’nin bilişsel gelişim yaklaşımı, Vygotsky’nin sosyokültürel kuramı, görsel-uzamsal çalışma belleği, temsil dönüşümü ve somutlaştırılmış biliş perspektifleri bölümün temel kuramsal zeminini oluşturmaktadır. Ayrıca sınıf içi uygulamalara dönük olarak tahmin-gözlem-karşılaştırma döngüsü, görsel temsil kullanımı, yön-konum etkinlikleri, ölçme ve karşılaştırma görevleri, örüntü ve simetri çalışmaları ile disiplinlerarası öğrenme örnekleri sunulmaktadır. Bölüm, ilkokul matematik eğitiminde görsel-uzamsal düşünmenin sistematik biçimde desteklenmesinin öğrencilerin matematiksel anlamalarını derinleştirebileceğini ve öğretmenlere daha kapsayıcı, çoklu temsil temelli ve disiplinlerarası bir öğretim çerçevesi sunabileceğini ileri sürmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Altuntaş, Z. (2026). Görsel-Uzamsal Düşünmeden Matematiksel Anlamaya: İlkokul Matematik Eğitiminde Bütüncül ve Disiplinlerarası Bir Yaklaşım. In: Aydın, H. (ed.), Matematik Eğitiminde Bütüncül ve Disiplinlerarası Yaklaşımlar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1359.c5480

Lisans

Yayın Tarihi

30 June 2026

DOI