Karanlık Üçlü (Narsisizm, Makyavelizm, Psikopati)
Şu kitabın bölümü: Köse, S. & Özkan, O. S. (eds.) 2025. Örgütsel Davranışın Karanlık Yüzü.

Mustafa Cihan Yaralı
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi

Özet

Bu kitap bölümü, örgütsel davranış literatüründe giderek artan bir öneme sahip olan "Karanlık Üçlü" (Dark Triad) kişilik özelliklerini – narsisizm, makyevelizm ve psikopati – çok boyutlu bir yaklaşımla ele almaktadır. Karanlık Üçlü, bireylerin sosyal ilişkilerinde sergiledikleri olumsuz kişilik eğilimlerini temsil etmekte olup, örgüt içindeki liderlik, iş birliği, karar alma, iletişim ve etik davranış gibi kritik süreçleri doğrudan etkileyebilmektedir. Bu çerçevede narsisizm, bireyin kendini abartılı biçimde değerli görmesi, onaylanma ihtiyacı ve empati eksikliği ile; makyevelizm, manipülatif davranışlar, stratejik ikiyüzlülük ve çıkar odaklılık ile; psikopati ise vicdan yoksunluğu, sorumluluk almaktan kaçınma ve saldırganlık gibi unsurlarla karakterize edilmektedir. Bölümde, her bir kişilik özelliği literatürdeki temel kuramsal çerçeveler ve ampirik bulgular ışığında detaylı olarak incelenmiş; bu özelliklerin örgüt yapıları, çalışan ilişkileri, lider-ast etkileşimi ve işyeri iklimi üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca bu bireylerin örgütlerdeki görünme sıklığı, nasıl ayırt edilebilecekleri, performans yönetimi süreçlerinde nasıl ele alınmaları gerektiği ve kurumsal etik kültürü üzerindeki etkileri de irdelenmiştir. Çalışmada, Karanlık Üçlü'nün örgütsel performans üzerindeki yıkıcı potansiyeline dikkat çekilerek, bu tür kişilik özelliklerine sahip bireylerin üst düzey pozisyonlara ulaşmasının doğurabileceği riskler vurgulanmıştır. Aynı zamanda örgütlerin bu kişilik yapılarına karşı nasıl önlemler alabileceğine ilişkin öneriler sunulmuş; işe alım süreçlerinde uygulanabilecek ölçme-değerlendirme yöntemleri, liderlik geliştirme programları ve etik iklimin inşası gibi stratejilere yer verilmiştir. Sonuç olarak bu bölüm, örgütlerin uzun vadeli başarısı ve çalışan refahı açısından Karanlık Üçlü kişilik özelliklerinin tanınması, anlaşılması ve yönetilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, hem araştırmacılar hem de uygulayıcılar için kapsamlı ve pratik değeri olan bir kaynak niteliğindedir.

Kaynakça Gösterimi

Yaralı, M. C. (2025). Karanlık Üçlü (Narsisizm, Makyavelizm, Psikopati). In: Köse, S. & Özkan, O. S. (eds.), Örgütsel Davranışın Karanlık Yüzü. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub816.c3435

Lisans

Yayın Tarihi

25 July 2025

DOI

Kategoriler