İstenmeyen Gebelikler ve İsteyerek Düşükler
Şu kitabın bölümü: Aydın Doğan, R. & Hüseyinoğlu, S. (eds.) 2025. Ebelikte Çok Boyutlu Yaklaşımlar: Klinikten Topluma.

Yeliz Atasoy
Karabük Üniversitesi
Hatice Acar Bektaş
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Kübra Özcan
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Fatıma Betül Yılmaz
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Reyhan Aydın Doğan
Karabük Üniversitesi

Özet

İstenmeyen gebelikler, dünya genelinde kadın sağlığını, yaşam kalitesini ve toplumsal yapıyı olumsuz etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Bu derleme niteliğindeki çalışmada, istenmeyen gebeliklerin tanımı, yaygınlığı, nedenleri, dezavantajlı gruplar üzerindeki etkileri, isteyerek yapılan düşükler ve bunlara bağlı komplikasyonlar, dünyada ve Türkiye’deki oranlar, yasal düzenlemeler ile önleme ve azaltma stratejileri ele alınmıştır. Literatür bulguları, istenmeyen gebeliklerin temel nedenleri arasında etkili kontrasepsiyon kullanımının yetersizliği, bilgi eksikliği, sosyoekonomik dezavantajlar, toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri ve sağlık hizmetlerine erişimdeki engellerin yer aldığını göstermektedir. Özellikle adölesanlar, evli olmayan kadınlar ve seks işçileri gibi kırılgan gruplarda risk daha yüksektir. İstenmeyen gebelikler; anne ve bebek sağlığı üzerinde olumsuz sonuçlara, güvensiz düşüklerin artmasına, psikolojik sorunlara ve ciddi sosyoekonomik kayıplara yol açabilmektedir. Çalışma, kapsamlı cinsel sağlık ve üreme sağlığı eğitimleri, erişilebilir ve nitelikli aile planlaması hizmetleri, ebelerin etkin rolü, yasal düzenlemeler ve toplumsal farkındalık çalışmalarının istenmeyen gebeliklerin azaltılmasında kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Kadınların üreme haklarının korunması ve güçlendirilmesi, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada temel bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Atasoy, Y. & Acar Bektaş, H. & Özcan, K. & Yılmaz, F. B. & Aydın Doğan, R. (2025). İstenmeyen Gebelikler ve İsteyerek Düşükler. In: Aydın Doğan, R. & Hüseyinoğlu, S. (eds.), Ebelikte Çok Boyutlu Yaklaşımlar: Klinikten Topluma. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1031.c4133

Lisans

Yayın Tarihi

31 December 2025

DOI