Doğum Sonu Dönemde Anne Sütü Üretimini Etkileyen Faktörler
Şu kitabın bölümü: Aydın Doğan, R. & Hüseyinoğlu, S. (eds.) 2025. Ebelikte Çok Boyutlu Yaklaşımlar: Klinikten Topluma.

Nargizahon Erkaboeva
Karabük Üniversitesi
Sebahat Hüseyinoğlu
Karabük Üniversitesi

Özet

Doğum sonu dönemde anne sütü üretimi, biyolojik, fizyolojik, psikososyal ve çevresel faktörlerin karşılıklı etkileşimiyle şekillenen çok boyutlu ve dinamik bir süreçtir. Laktasyon, anne sütünün sentezlenmesi, salgılanması ve yenidoğana aktarılmasını kapsayan karmaşık bir nöroendokrin mekanizma olup hem anne hem de bebek sağlığı açısından yaşamsal öneme sahiptir. Dünya Sağlık Örgütü, bebeklerin yaşamın ilk altı ayında yalnızca anne sütü ile beslenmesini ve emzirmenin iki yaşına kadar sürdürülmesini önermektedir. Anne sütü üretimi; gebelikte meme dokusunun hazırlandığı Laktogenez I, doğum sonrası hormonal değişimlerle süt salınımının aktive olduğu Laktogenez II ve süt üretiminin talep-temelli olarak sürdürüldüğü Laktogenez III olmak üzere üç evrede gerçekleşmektedir. Bu süreçte prolaktin ve oksitosin hormonları merkezi rol oynarken, memenin düzenli ve etkin boşaltılması süt üretiminin devamlılığı açısından belirleyici bir mekanizma olarak öne çıkmaktadır. Anneye ait yaş, parite, doğum şekli, sağlık durumu, beslenme ve hidrasyon düzeyi gibi biyolojik faktörlerin yanı sıra emzirme deneyimi, sağlık profesyonellerinden alınan destek, sosyal çevre ve kültürel inanışlar anne sütü üretimini önemli ölçüde etkilemektedir. Ayrıca doğum sonrası depresyon ve psikolojik stres gibi durumlar, laktasyon sürecini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bebeğe ait faktörler arasında ise gebelik haftası, doğum ağırlığı, nöromotor olgunluk, emme davranışı ve klinik durum ön plana çıkmaktadır. Anne sütü üretiminin başarılı biçimde başlatılması ve sürdürülebilmesi için anneye, bebeğe ve çevreye ait faktörlerin bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerekmektedir. Doğum sonu dönemde etkili ve bireyselleştirilmiş emzirme desteğinin sağlanması, emzirme başarısının artırılmasında temel bir unsur olarak değerlendirilmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Erkaboeva, N. & Hüseyinoğlu, S. (2025). Doğum Sonu Dönemde Anne Sütü Üretimini Etkileyen Faktörler. In: Aydın Doğan, R. & Hüseyinoğlu, S. (eds.), Ebelikte Çok Boyutlu Yaklaşımlar: Klinikten Topluma. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1031.c4142

Lisans

Yayın Tarihi

31 December 2025

DOI