Merkezi Sinir Sisteminin Arterleri ve Venleri: Anatomik ve Klinik Açıklamalar
Şu kitabın bölümü: Koç Direk, F. (ed.) 2025. Fonksiyonel Nöroanatomi ve Klinik Bağlantılar.

Atila Yoldaş
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
Eda Esra Aksoy
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

Özet

Her doktor ve sağlık çalışanları meslek hayatları süresince inme, beyin sirkülasyon bozukluğu, pıhtı oluşumu gibi vakalarla sıklıkla karşılaşabilmektedir. Bu açıdan damarların seyrini ve beslediği alanları bilmek tanı ve uygun tedavi protokolü oluşturmak açısından oldukça önem arz etmektedir. Bu dolaşım yollarını bilmek, bir hastanın inme semptomlarına göre (örneğin tek taraflı kol/bacak zayıflığı, konuşma bozukluğu, görme kaybı) hangi damarın tıkandığını ya da kanadığını bilmek, dolayısıyla hangi beyin alanının etkilendiğini anlamak için temel bir araçtır. Merkezi sinir sistemi temel olarak 4 arter ve dalları tarafından beslenmektedir. Bunlar: iki adet arteria vertebralis, iki adet arteria carotis interna’dır. A. carotis interna’lar ve dalları lobus occipitalis ve lobus temporalis’in bazı bölümleri hariç hemisferlerini beslerken, kalan hemisfer kısımları, beyin sapı ve cerebellum a. vertebralis’ler ve dalları tarafından beslenmektedir.

Beyin venöz sinüslerinde pıhtı oluşumu (serebral venöz sinüs trombozu), baş ağrısı, papil ödem ve nöbetlere neden olabilir. Beyinde venöz kan yüzeyel ve derin venler aracılığıyla sinus durae matris’te toplanır. Yüzeyel venler köprü venler aracılığıyla doğrudan beyindeki sinüslere açılırken, derin venler kanı önce v. magna cerebri’de toplar, daha sonra sinus rectus aracılığıyla sinus durae matrislerle taşır. Tüm bu sinüslerde toplanan venöz kan, nihayetinde büyük ölçüde vena jugularis interna aracılığıyla kalbe geri dönmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Yoldaş, A. & Aksoy, E. E. (2025). Merkezi Sinir Sisteminin Arterleri ve Venleri: Anatomik ve Klinik Açıklamalar. In: Koç Direk, F. (ed.), Fonksiyonel Nöroanatomi ve Klinik Bağlantılar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1076.c4364

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI