Sosyal Bilgiler Dersi Ortak Mirasımız Öğrenme Alanının Tarihsel Düşünme Becerileri Açısından İncelenmesi
Şu kitabın bölümü:
Seyhan,
A.
(ed.)
2025.
Sosyal Bilgiler Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar (Kuram, Araştırma ve Uygulamalar).
Özet
Tarihsel düşünme, bireylerin geçmişi anlamlandırabilmesi, olaylar arasındaki ilişkileri akılcı biçimde değerlendirebilmesi ve geçmiş ile bugün arasında bağlantılar kurabilmesi için geliştirilmesi gereken temel zihinsel süreçlerden biridir. Tarihsel düşünme, tarihsel muhakeme, mantıklı değerlendirme ve çok boyutlu bakış açısı gerektiren çok katmanlı bir beceridir. Sosyal bilgiler dersinde tarihsel düşünme becerilerinin kazandırılması, öğrencilerin demokratik vatandaşlık bilincinin gelişmesine katkı sağlamakta ve farklı kültür ve değerleri anlamalarına olanak tanımaktadır. Bu araştırma, 5., 6. ve 7. sınıf sosyal bilgiler derslerinde “Ortak Mirasımız” öğrenme alanının öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerini tarihsel düşünme becerileri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Doküman analizi yöntemiyle yürütülen çalışmada, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Analiz kapsamında öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri, NCHS (1996) tarafından geliştirilen tarihsel düşünme becerileri temel alınarak değerlendirilmiştir. Bulgular, 4. sınıf düzeyinde kronolojik düşünme, tarihsel kavrama ve tarihsel analiz ve yorum becerilerinin sınırlı düzeyde yer aldığını göstermektedir. 5. sınıfta kronolojik düşünme ve tarihsel kavrama becerileri öne çıkarken, 6. ve 7. sınıflarda kronolojik düşünme, tarihsel kavrama ve analiz becerilerinin desteklendiği görülmektedir. Tarihsel sorgulamaya dayalı araştırma becerisi 6. ve 7. sınıf düzeyinde sınırlı düzeyde yer almakta, tarihsel sorun analizi ve karar verme becerisi ise bu öğrenme alanında ele alınmamaktadır.
