İnsanlık tarihi boyunca üretim faaliyeti, sürdürülebilir bir yaşam için temel bir gereklilik olarak ortaya çıkmıştır. Nüfus artışı ve ihtiyaçlardaki çeşitlilik, üretim teknolojilerinin gelişimini zorunlu kılmıştır. 18. yüzyılda Sanayi Devrimi ile birlikte üretim süreçlerinde yaşanan köklü dönüşümler, çalışma ilişkilerinin yeniden tanımlanmasını ve yasal olarak düzenlenmesini gerekli kılmıştır. Günümüzde bu dönüşüm, yapay zekâ ve insan iş birliğini esas alan 5. Sanayi Devrimi (Endüstri 5.0) ile yeni bir boyut kazanmıştır. Özellikle dijitalleşme, otomasyon, veri paylaşımı ve siber güvenlik gibi kavramlar yeni iş modelleri ve istihdam biçimlerini beraberinde getirmiştir. Bu çalışma, çalışma ilişkilerinin tarihsel gelişimini, mevcut durumunu ve gelecekteki yönelimlerini ele almakta; özel olarak Osmanlı İmparatorluğu’ndan günümüze Türkiye’deki çalışma hayatının dönüşümünü neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde incelemektedir.