Havayolu Rekabetinde Yapay Zekâ: Strateji Mi, Etkinleştirici Mi?
Şu kitabın bölümü:
Önen,
V.
(ed.)
2025.
Havacılık Yönetiminde Yapay Zeka Uygulamaları.
Özet
Bu çalışma, havayolu endüstrisinde yapay zekânın (YZ) stratejik konumunu incelemekte ve YZ’nin bağımsız bir strateji mi yoksa maliyet liderliği, farklılaşma ve çeviklik/dayanıklılık gibi mevcut stratejileri etkinleştiren bir kapasite mi olduğunu tartışmaktadır. Yüksek sabit maliyetler, sıkı regülasyonlar ve talep oynaklığıyla tanımlanan sektörde rekabet avantajı yaratmanın zorlukları dikkate alındığında, YZ’nin operasyonel verimlilik, müşteri deneyimi, sürdürülebilirlik ve kriz yönetimi alanlarında sunduğu katkılar kritik öneme sahiptir. Ancak fiyatlandırma gibi yüksek etki alanlarında açıklanabilirlik, veri maliyetleri ve rekabet hukuku kaygıları nedeniyle benimsemenin sınırlı kaldığı görülmektedir. Çalışma, literatürdeki boşluğu kapatarak sekiz propozisyon aracılığıyla kavramsal bir çerçeve geliştirmekte; böylece YZ’yi strateji yerine stratejiyi güçlendiren bir etkinleştirici kapasite olarak konumlandırmaktadır. Literatüre kuramsal katkı sunan bu yaklaşım, yönetsel açıdan ise veri yönetişimi, MLOps entegrasyonu ve etik denetime dayalı bir yol haritası önererek havayolu yöneticilerine uygulamaya dönük rehberlik sağlamaktadır.
