Hava Trafik Kontrolünde Yapay Zeka Kullanımı
Şu kitabın bölümü: Önen, V. (ed.) 2025. Havacılık Yönetiminde Yapay Zeka Uygulamaları.

Nil Konyalılar
İstanbul Topkapı Üniversitesi

Özet

Hava trafik kontrolleri, modern havacılık endüstrisinin güvenlik, verimlilik ve koordinasyon açısından temel unsurlarından biridir. Geleneksel yöntemler, insan faktörüne dayalı karar alma süreçleriyle sınırlandırılmış olup, yoğunluk artışları ve karmaşık hava sahası operasyonları karşısında zaman zaman yetersizlikler gösterebilmektedir. Günümüzde teknolojik gelişmeler, özellikle yapay zekanın (YZ) getirdiği yenilikler, hava trafik yönetiminde devrim yaratmaya başlamıştır. Yapay zeka, büyük veri analitiği ve algoritmalar aracılığıyla, trafik akışını optimize etme, uçuş güvenliğini artırma ve operasyonel maliyetleri azaltma gibi kritik avantajlar sağlar. Bu bağlamda, YZ destekli sistemler, gerçek zamanlı karar verme süreçlerine entegre edilerek, uçuş planlamasından hava sahası yönetimine, iniş ve kalkış sürelerinin düzenlenmesine kadar geniş bir yelpazede kullanılmaktadır. Ayrıca, bu teknolojiler sayesinde hava trafik kontrol merkezleri, anlık hava durumu ve diğer çevresel faktörleri dikkate alarak daha proaktif ve hassas yönetim sağlayabilmektedir. Yapay zeka kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, sistemler insana bağlı olmanın ötesine geçerek, yüksek doğrulukla tahminlerde bulunmakta ve otomasyon seviyesini artırmaktadır. Bu gelişmeler, hem güvenliği artırmak hem de trafik sıkışıklığını azaltmak adına kritik rol oynamaktadır. Dolayısıyla, hava trafik kontrolünde yapay zeka uygulamaları, modern havacılıkta sürdürülebilir ve daha güvenli bir sektörün temel yapı taşlarından biri olarak öne çıkmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Konyalılar, N. (2025). Hava Trafik Kontrolünde Yapay Zeka Kullanımı. In: Önen, V. (ed.), Havacılık Yönetiminde Yapay Zeka Uygulamaları. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1142.c4715

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI

Kategoriler