Üniversite Öğrencilerinin Betimlemeleriyle Sosyal Medyanın Afet Sonrası Farklılaşan İşlevleri
Şu kitabın bölümü:
Kırcı Çevik,
N.
&
Buğan,
M.
F.
(eds.)
2025.
Sosyal Bilimlerde Kuram, Araştırma ve Tartışmalar – 4.
Özet
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrası sosyal medya kullanımına eleştirel bir yaklaşımla, Afet sırasında sosyal medya kullanımı ve sosyal medyanın afet sonrası süreçlerde farklılaşan işlevinin analiz edilmiştir. Afet durumlarında dijital ortamın etkili bir iletişim ve yardımlaşma aracı olarak kullanılabilmesi için yapılan paylaşımların içeriği, hangi mecralar üzerinde yayınlandığı, kimler tarafından yayınlandığı gibi etkenlerin araştırılarak önemli veriler elde edilmesi çalışmanın amaçları arasında yer almıştır. Afet zamanında müdahale aşamasında yaşanan toplumsal krizlerin, hangi boyutlarda sosyal medyaya yansıdığının incelenmesi de ayrıca araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. Bu amaçtan hareketle afet sonrası yaşanan kriz ortamında, sırasında ve sonrasında sosyal medyanın işlevselliği Kahramanmaraş depremleri özelinde irdelenmiştir. Kahramanmaraş Depremleri’nin yol açtığı kaygı ve öfke gibi duygular sebebiyle sosyal medya platformlarında toplumsal bir dayanışma ve bütünlük oluşturulduğu görülmüştür. Kolektif travmalar bireysel olduğu kadar toplumsal açıdan da önemli sonuçlara ve sorunlara neden olabilmektedir. 6 Şubat depreminden sonra; afet sonrası müdahale aşamasında, öncelikli olarak bireylerin barınma ve güvenlik ihtiyaçlarının giderilmesi ve deprem bölgesinin yeniden yapılandırılmasına öncelik verilmiştir. Ancak depremin sosyolojik sonuçlarının araştırılması ve yaşanan sosyolojik sorunların çözümlenmesi aşaması bu kadar hızlı gerçekleşmemiştir. Bu çalışma depremin sosyolojik açıdan analizine bir örnek olarak sosyal medya kullanımı ve deprem sonrası sosyal medyanın farklılaşan işlevlerine odaklanmıştır. Araştırma alanını Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi öğrencilerinin oluşturduğu çalışmada, deprem sonrası alt yapı çalışmalarının, geçici göç sürecinin, depremzedelerin yerleştirildikleri 13 ildeki deneyimlerinin ya da deprem sonrası iyileştirme ve yardım faaliyetlerine katılımın dijital medya kanalıyla nasıl işlevselleştirildiği merkeze alınmış olup veriler derinlemesine görüşmelerle ortaya konmaya çalışılmıştır.
