Sosyal Politika ve Yapay Zekâ: Refah Devletinin Geleceği
Şu kitabın bölümü: Yelboğa, N. (ed.) 2026. Yapay Zekâ Çağında Sosyal Hizmet: Uygulama ve Gelecek.

Safter Bozarslan
Iğdır Üniversitesi

Özet

Bu bölüm, yapay zeka ve algoritmik sistemlerin refah devleti üzerindeki dönüştürücü etkisini eleştirel bir sosyal politika perspektifiyle incelemektedir. Sanayi toplumunun ücretli emek modeline dayanan geleneksel sosyal güvenlik sistemleri, otomasyonun ve platform ekonomisinin yarattığı istihdamsız büyüme karşısında yapısal bir krize girmektedir. Çalışmada, dijital refah devleti’ne geçişin, sokak seviyesi bürokrasisini tasfiye ederek karar alma yetkisini şeffaflıktan uzak algoritmik kara kutulara devrettiği tartışılmaktadır. Özellikle sosyal yardım süreçlerinde, hak sahipliği tespitinin salt nicel puanlama formüllerine indirgenmesi; sosyal hizmetin özü olan yüz yüze görüşmeyi, mesleki takdir yetkisini ve insani muhakemeyi dışlayarak yoksulluğu kriminalize eden dijital yoksullar evleri inşa etmektedir. Algoritmik önyargı ve dijital gözetim mekanizmalarının dezavantajlı gruplar üzerindeki cezalandırıcı etkileri, merkezi veri sistemleri Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (BSYBS) pratiği üzerinden sorunsallaştırılmaktadır. Sonuç olarak çalışma, teknolojinin determinist bir kader olmadığını vurgulayarak; artan güvencesizliğe karşı Evrensel Temel Gelir (ETG) gibi yeni koruma kalkanlarının ve algoritmik tahakküme karşı mesleki etiği merkeze alan döngüde insan (human-in-the-loop) yaklaşımının acil bir sosyal politika zorunluluğu olduğunu savunmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Bozarslan, S. (2026). Sosyal Politika ve Yapay Zekâ: Refah Devletinin Geleceği. In: Yelboğa, N. (ed.), Yapay Zekâ Çağında Sosyal Hizmet: Uygulama ve Gelecek. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1227.c4927

Lisans

Yayın Tarihi

18 March 2026

DOI

Kategoriler