E-Spor Performansının Çok Boyutlu Belirleyicileri: Bilişsel Mekanizmalar, Fiziksel Aktivite ve Sağlıkla İlişkili Yaşam Tarzı Faktörleri
Şu kitabın bölümü: Uluç, E. A. & Küçük, O. (eds.) 2026. Sporda Yeni Nesil Yaklaşımlar 1.

Ali Fatih Sağlam
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

Özet

E-spor, dijitalleşme süreciyle birlikte rekabetçi ve organize bir performans alanı hâline gelmiş, bilişsel becerilerin yoğun biçimde kullanıldığı bir spor dalı olarak dikkat çekmiştir. Bu bölümün amacı, e-spor performansını etkileyen bilişsel süreçleri ve bu süreçlerle ilişkili sağlık ve yaşam tarzı faktörlerini bütüncül bir bakış açısıyla ele almaktır. Literatür bulguları, e-spor performansının yalnızca teknik oyun becerileriyle açıklanamayacağını; dikkat kontrolü, çalışma belleği, karar verme ve görsel-uzamsal işlemleme gibi bilişsel mekanizmaların performansın temel bileşenlerini oluşturduğunu göstermektedir. Bununla birlikte egzersiz, sedanter davranış, stres düzeyi, uyku ve beslenme gibi yaşam tarzı faktörlerinin bilişsel verimlilik ve performansın sürdürülebilirliği üzerinde önemli etkileri olabileceği vurgulanmaktadır. Mevcut çalışmalar, düzenli fiziksel aktivitenin bilişsel performansı destekleyebileceğini, ancak e-sporcular arasında fiziksel aktivite düzeylerinin her zaman önerilen seviyelere ulaşmadığını göstermektedir. Ayrıca uzun süreli ekran kullanımı ve sedanter davranışların çeşitli sağlık riskleriyle ilişkili olabileceği belirtilmektedir. Genel olarak literatür, e-spor performansının bilişsel, psikolojik ve fizyolojik süreçlerin yanı sıra yaşam tarzı faktörlerinin etkileşimiyle şekillenen çok boyutlu bir yapı sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle e-spor performansının değerlendirilmesinde yalnızca oyun içi becerilere odaklanmak yerine, bilişsel kapasiteyi ve sağlıkla ilişkili yaşam tarzı değişkenlerini birlikte ele alan bütüncül yaklaşımların geliştirilmesi önem taşımaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Sağlam, A. F. (2026). E-Spor Performansının Çok Boyutlu Belirleyicileri: Bilişsel Mekanizmalar, Fiziksel Aktivite ve Sağlıkla İlişkili Yaşam Tarzı Faktörleri. In: Uluç, E. A. & Küçük, O. (eds.), Sporda Yeni Nesil Yaklaşımlar 1. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1271.c5191

Lisans

Yayın Tarihi

19 March 2026

DOI

Kategoriler