Yaklaşık olarak 150 yıllık bir tarihsel arka plana sahip olan otomotiv endüstrisi, yıllık 92,5 milyon adetlik araç üretimi ve 2,9 trilyon Dolarlık pazar büyüklüğüyle, küresel ekonominin en stratejik sektörlerinden biri haline gelmiştir. Sektör; elektrikli araçlar, otonom sürüş teknolojileri ve yeşil üretim anlayışı ekseninde köklü bir dönüşüm geçirmektedir. Bu dönüşümün sürüklediği Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin ise bilgi yayılımı ve finansman güçlükleri nedeniyle, bütünüyle piyasa mekanizmasına bırakıldığında iktisadi ve toplumsal açıdan yeterli etkinlik düzeyine ulaşamadığı görülmektedir. Dolayısıyla teknolojik ilerlemenin ve inovatif gelişimin en önemli bileşenlerinden biri olan Ar-Ge faaliyetlerinde devlet müdahalesi işlevsel bir zorunluluk hâline gelmektedir.

Bu çalışma, söz konusu gerçekliği Avrupa Birliği örneği üzerinden ve temelde kamu maliyesi perspektifinden ele almaktadır. 2023 yılında küresel otomotiv Ar-Ge harcamalarının yüzde 45,4'ünü karşılayan AB, bu alanda dünya lideri konumundadır. Birliğin teşvik mimarisi; Ar-Ge vergi kredileri, süper indirimler ve patent box uygulamalarından oluşan vergi odaklı araçları, doğrudan hibeler ile inovasyon çeklerini kapsayan finansman odaklı özendiricileri, Yeşil Mutabakat çerçevesindeki çevre koruma yatırım yardımlarını, IPCEI mekanizması kapsamındaki pil ve hidrojen teknolojisi desteklerini, Ufuk Avrupa programının Cluster 5 bileşenini, inovasyon fonlarını ve bölgesel yatırım yardımlarını bünyesinde barındırmaktadır. Bu araçların her biri farklı bir piyasa başarısızlığını gidermeye yönelik olup birlikte çok katmanlı bir yapı oluşturmaktadır. Buradan hareketle çalışma; AB'nin otomotiv endüstrisindeki inovasyon kapasitesini piyasaya bırakmadığını, aksine bilinçli, çok araçlı, çok katmanlı ve uzun vadeli bir kamu müdahalesi çerçevesinde biçimlendirdiğini ortaya koymaktadır.