Tarım sektörü, dünya nüfusunun hızla artan gıda ihtiyacını karşılaması, sanayiye hammadde sağlaması ve istihdam yaratması bakımından stratejik bir konuma sahiptir. Bununla birlikte, üretimin doğa ve iklim koşullarına bağımlı olması, devletin bu sektöre müdahalesini zorunlu hale getirmektedir. Türkiye’de tarım politikaları, 1980 öncesinde korumacı bir anlayışla yürütülürken, 2000’li yıllarda Doğrudan Gelir Desteği (DGD) sistemine geçilmiş; günümüzde ise alan bazlı destekler, fark ödemeleri ve kırsal kalkınma programları gibi çeşitli mekanizmalarla devam etmektedir. Ancak bu politikalar her zaman beklenen sonuçları ortaya çıkaramamaktadır. Bunlardan en dikkat çekici olanı tarıma ayrılan bütçenin yıllar içinde artmasına rağmen tarımsal GSYH’nin sabit kalmasıdır. Kısa vadede üretimi artıran desteklerin uzun vadede aynı etkiyi gösterememesi, kaynakların verimli alanlara ve gerçek üreticilere tam olarak ulaşmadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, küçük ve parçalı işletme yapısı ile düşük verimlilik gibi yapısal sorunlar da desteklerin etkinliğini sınırlayan diğer faktörler arasında yerini almaktadır.

Bu durum, tarımsal arz güvenliğinin istikrarsızlaşmasına ve sürdürülebilirliğinin zayıflamasına neden olmaktadır. Dolayısıyla tarımsal üretimin doğa ve iklim koşullarına bağımlılığı, arz ve talep esnekliğinin sınırlı olması ve King Kanunu (bolluk paradoksu) gibi piyasa riskleri, devlet müdahalesini ve destekleme politikalarının uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Gıda arz güvenliğinin uzun vadede sürdürülebilirliği için desteklerin yalnızca miktar olarak artırılması yeterli değildir; aynı zamanda verimlilik odaklı bir yapıya dönüştürülmeleri gerekmektedir. Bu çerçevede, girdi maliyetlerini azaltmaya yönelik desteklerin yeniden tasarlanması, arazi parçalanmasının önlenmesi, sulama altyapısının güçlendirilmesi ve politikaların uzun vadeli istikrarla sürdürülmesi, etkinliği artıracak temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır.

Bu çalışmada, Türkiye’de gıda arz güvenliğini sağlamaya yönelik başta tarımsal destekleme politikaları olmak üzere uygulanan bir takım mali teşviklerin etkinliği değerlendirilmektedir. Çalışmada, ele alınan mali araçlarının tarihsel gelişimi ele alınmakta ve bu politikaların üretim ve verimlilik üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.