Dijital Altyapı, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Türkiye İçin Fourier Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi
Şu kitabın bölümü: Uçar, M. (ed.) 2026. Küresel Ekonomide Büyüme: Makroekonomik Bir Çerçeve.

Melek Kıdemli

Özet

Finansal gelişme ve dijital altyapı, günümüz küresel ekonomisinde ekonomik büyümenin temel belirleyicileri arasında yer almaktadır. Özellikle dijitalleşmenin hız kazanması ve finansal sistemlerin derinleşmesi, başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere ekonomik büyüme dinamiklerini önemli ölçüde dönüştürmektedir. Bu bağlamda, bu çalışma Türkiye’de finansal gelişme, dijital altyapı göstergeleri ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkilerini 1993-2023 dönemi için incelemektedir. Çalışmada değişkenlerin durağanlık özelliklerini belirlemek amacıyla Fourier ADF birim kök testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri ise farklı bütünleşme derecelerine ve yapısal kırılmalara karşı dayanıklı sonuçlar sunan Fourier Toda-Yamamoto nedensellik yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Ayrıca modele, olası yumuşak yapısal kırılmaları yakalayabilmek amacıyla Fourier terimleri dâhil edilmiştir. Elde edilen bulgular, finansal gelişme ve dijital altyapı göstergelerinden ekonomik büyümeye doğru istatistiksel olarak anlamlı nedensellik ilişkileri bulunduğunu göstermektedir. Özellikle internet kullanımı ve mobil telefon abonelikleri gibi dijital göstergelerin ekonomik büyüme ile güçlü bir nedensellik ilişkisi içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte finansal gelişmeden ekonomik büyümeye doğru nedensellik ilişkisi de belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, Türkiye’de dijitalleşme ve finansal derinleşmenin ekonomik büyüme dinamiklerinin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, dijital altyapının güçlendirilmesine ve finansal sistemin etkinliğinin artırılmasına yönelik politikaların ekonomik performansa katkı sağlayabileceğine işaret etmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Kıdemli, M. (2026). Dijital Altyapı, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Türkiye İçin Fourier Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi. In: Uçar, M. (ed.), Küresel Ekonomide Büyüme: Makroekonomik Bir Çerçeve. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1311.c5288

Lisans

Yayın Tarihi

11 June 2026

DOI

Kategoriler