Finans alanında uzun yıllar boyunca hâkim olan geleneksel yaklaşımlar, yatırımcıların karar alma süreçlerinde tamamen rasyonel hareket ettiklerini varsaymıştır. Ancak zaman içerisinde bireylerin yatırım kararlarını yalnızca bilgi, analiz ve mantık çerçevesinde vermedikleri; aynı zamanda duygu, sezgi ve psikolojik eğilimlerden de önemli ölçüde etkilendikleri anlaşılmıştır. Bu durum, davranışsal finans yaklaşımının ortaya çıkmasına ve yatırımcı davranışlarının psikolojik boyutuyla ele alınmasına zemin hazırlamıştır. İnsan davranışlarının temelinde yer alan duygular, bireylerin günlük yaşamlarında olduğu kadar ekonomik kararlarında da belirleyici bir rol üstlenmektedir. Özellikle belirsizlik ve risk içeren yatırım süreçlerinde bireylerin korku, kaygı, aşırı güven, pişmanlık ya da heyecan gibi duygularının kararlarını etkileyebildiği görülmektedir. Bu bağlamda duygusal zekâ kavramı, yatırımcıların kendi duygularını tanıyabilmeleri, kontrol edebilmeleri ve doğru yönetebilmeleri açısından önemli bir unsur hâline gelmiştir.
Bu çalışmada, Borsa İstanbul’da işlem yapan bireysel yatırımcıların yatırım kararları ile duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiş; yatırım tercihleri üzerinde duygusal zekânın ne derece etkili olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temel amacı, yatırım kararlarının yalnızca ekonomik ve bilişsel unsurlarla değil, aynı zamanda psikolojik ve duygusal faktörlerle de şekillendiğini göstermektir. Böylece davranışsal finans literatürüne katkı sağlanması ve yatırımcı davranışlarının daha bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Araştırma sürecinde, duygusal zekâ kavramının teorik altyapısı incelenmiş, yatırım kararlarını etkileyen psikolojik önyargılar ele alınmış ve farklı illerde faaliyet gösteren bireysel yatırımcılardan elde edilen veriler ampirik yöntemlerle analiz edilmiştir. Elde edilen bulguların, yatırımcı davranışlarının anlaşılmasına katkı sağlayacağı ve gelecekte yapılacak çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.
Bu çalışmanın hazırlanması sürecinde bilgi ve deneyimleriyle katkı sağlayan tüm akademisyenlere, desteklerini esirgemeyen aileme ve araştırmaya katılım gösteren tüm yatırımcılara teşekkür ederim. Hazırlanan bu çalışmanın başta davranışsal finans alanı olmak üzere, finans literatürüne, araştırmacılara ve konuya ilgi duyan tüm okuyuculara faydalı olması temennisiyle…