Sürdürülebilir Tüketim ve Tüketici Davranışı Literatürünün Bibliyometrik Analizi: Tematik Eğilimler ve Araştırma Boşlukları
Şu kitabın bölümü:
Villi,
B.
(ed.)
2026.
İklim Krizi Çağında Pazarlama: Sürdürülebilirlik, Tüketim ve Kurumsal Sorumluluk.
Özet
Çalışmada sürdürülebilir tüketim ve tüketici davranışı literatürünün yapısı, gelişim eğilimleri ve tematik odakları bibliyometrik bakış açısıyla incelenmiştir. Araştırma kapsamında, Scopus veri tabanında 2014–2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalar analiz edilmiştir. Bulgular, sürdürülebilir tüketim literatürünün giderek genişleyen ve çok boyutlu bir araştırma alanına dönüştüğünü göstermektedir. Analiz sonucuna göre literatürün beş temel tema etrafında kümelendiği belirlenmiştir: yeşil ürünler ve sürdürülebilir satın alma davranışı, sürdürülebilir gıda tüketimi ve organik ürünler, bireysel ve psikolojik belirleyiciler, pro-çevresel davranış ve döngüsel ekonomi ile yeni nesil tüketici eğilimleri. Çalışma, sürdürülebilir tüketim davranışının yalnızca çevresel duyarlılık ile açıklanamayacağını, ek olarak tutum, sosyal normlar, algılanan tüketici etkinliği, güven, değer algısı ve yapısal koşullar gibi değişkenlerin de bu süreçte etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca niyet-davranış boşluğunun literatürdeki temel tartışma alanlarından biri olmayı sürdürdüğü görülmektedir. Sonuç olarak araştırma, sürdürülebilir tüketim literatürünün yapısal özelliklerini ve tematik yönelimlerini sistematik biçimde ortaya koymakta ve gelecekteki çalışmalar için kuramsal ve yöntemsel bir çerçeve sunmaktadır.
