Avrupa’da Gelir Eşitsizliğinin Kulüp Yakınsaması: Dinamik Yapı ve Kulüp Oluşumunun Belirleyicileri
Şu kitabın bölümü: Ata, A. Y. (ed.) 2026. Makro İktisadi Politikalarda Güncel Konular.

Arif İğdeli
Aksaray Üniversitesi

Özet

Bu çalışmada 1997-2023 dönemi için 36 Avrupa ülkesi örnekleminde piyasa ve kullanılabilir gelir eşitsizliğinin kulüp yakınsaması ve yakınsama kulüplerinin oluşumunun incelenmesi amaçlanmaktadır. Eşitsizlik göstergelerinin kulüp yakınsamasında Phillips ve Sul (2007) tarafından geliştirilen log testi ve Tomal (2024)’ın yapısal şokları ve kulüp sayısının zamanla değişmesinin modelleyen modifiye edilmiş log t testi kullanılmıştır. Log t testi bulguları piyasa ve kullanılabilir gelir eşitsizliklerinde mutlak yakınsamasının olmadığı ve her iki gösterge için de 3 yakınsama kulübünün oluştuğunu göstermektedir. Modifiye edilmiş log t testi ise kriz dönemlerinde piyasa gelir eşitsizliğinde kulüp sayısının arttığına, kullanılabilir gelir eşitsizliğinde ise kulüp sayısının azaldığına işaret etmektedir. Bu bulgu yeniden dağıtım mekanizmasının kriz dönemlerindeki istikrar sağlamadaki başarısını doğrulamaktadır. Modifiye edilmiş log t testi sonuçlarına göre belirlenen kulüp oluşumlarının belirleyicileri dinamik sıralı panel logit yöntemi ile analiz edilmiştir. Literatürden farklı olarak gelir eşitsizliği kulüp oluşumunun belirlenmesinde yol bağımlılığı mekânsal yayılma da hesaba katılmıştır. Bulgulara göre yol bağımlılığı, mekânsal yayılma ve post-komünist üyelik yüksek piyasa gelir eşitsizliği kulübünde yer alma olasılığını artırırken, 65 yaş üstü nüfus ise yüksek piyasa gelir eşitsizliği kulübünde yer alma olasılığını azaltmaktadır. Ticari açıklık, sanayileşme düzeyi ve kentleşmenin piyasa gelir eşitsizliği kulübü oluşumunda anlamlı etkisine rastlanılmamıştır. Ayrıca bulgularda ekonomik büyüme, post-komünist üyelik ve kamı harcamalarının yüksek kullanılabilir gelir eşitsizliği kulübünde bulunma olasılığını artırdığı, 65 yaş üstü nüfusun ise yüksek kullanılabilir gelir eşitsizliği kulübünde bulunma olasılığını azalttığı tespit edilmiştir. Kentleşme ve AB üyeliğinin ise kullanılabilir gelir eşitsizliği kulüp oluşumu üzerinde anlamlı etkisi yoktur. Her iki eşitsizlik göstergesinde kulüp üyeliğinin karesel gecikmesinin kulüp oluşumu üzerindeki negatif etkisi uç kulüplerdeki üyelerin uzun dönemde orta kulüplere geçme eğiliminde olduğunu göstermektedir.

Kaynakça Gösterimi

İğdeli, A. (2026). Avrupa’da Gelir Eşitsizliğinin Kulüp Yakınsaması: Dinamik Yapı ve Kulüp Oluşumunun Belirleyicileri. In: Ata, A. Y. (ed.), Makro İktisadi Politikalarda Güncel Konular. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1347.c5428

Lisans

Yayın Tarihi

30 June 2026

DOI

Kategoriler