Örgütsel Davranış Perspektifinden Tükenmişlik Sendromu
Şu kitabın bölümü:
Durmuş,
Ş.
(ed.)
2026.
Çalışma Yaşamında Psikososyal Sendromlar: Örgütsel Davranış Perspektifi.
Özet
Tükenmişlik sendromu, günümüz çalışma yaşamının en önemli psikososyal sorunlarından biri olup çalışanların fiziksel, psikolojik ve sosyal iyi oluşunu etkileyen çok boyutlu bir olgudur. Başlangıçta bireysel bir stres tepkisi olarak ele alınan tükenmişlik, zaman içerisinde örgütsel yapı, çalışma koşulları ve iş çevresiyle ilişkili karmaşık bir süreç olarak değerlendirilmiştir. Bu bölümde tükenmişlik sendromu örgütsel davranış perspektifinden ele alınarak kavramın tarihsel gelişimi, kuramsal temelleri ve temel boyutları incelenmiştir. Duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı hissinde azalma boyutları ayrıntılı biçimde açıklanmış; bireysel, çevresel ve örgütsel belirleyiciler değerlendirilmiştir. Ayrıca iş yükü, rol belirsizliği, performans baskısı, mobbing, iş güvencesizliği ve duygusal emek gibi psikososyal risk faktörlerinin tükenmişlikle ilişkisi tartışılmıştır. Tükenmişliğin iş tatmini, örgütsel bağlılık, performans, devamsızlık ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkileri ele alınmış; liderlik, örgütsel adalet, sosyal destek, çalışan güçlendirme ve iş-yaşam dengesi gibi örgütsel müdahale alanları incelenmiştir. Sonuç olarak tükenmişlik, bireysel bir sorun olmanın ötesinde, sağlıklı ve sürdürülebilir çalışma yaşamı için örgütsel düzeyde yönetilmesi gereken önemli bir örgütsel davranış sorunu olarak değerlendirilmektedir.
