Normal Maliyetlemeye Göre Faaliyete Dayalı Maliyetleme Uygulaması
Şu kitabın bölümü: Doğan, Z. (ed.) 2026. Muhasebede Güncel Konular.

M. Yılmaz İçerli
Aksaray Üniversitesi

Özet

Kamu Gözetim Kurumu (KGK)’nın Türkiye Muhasebe Standartlarını yayınlamadan önce muhasebe literatürümüzde ticari bilanço, vergi bilançosu kavramları vardı. Bu iki kavram, daha doğrusu iki tutar (TL) şimdi artık “bilanço” veya “finansal durum tablosu” adları ile ifade edilen tablolarda yer alıyor. Ticari faaliyette bulunan işletmeler muhasebe kayıtlarını Vergi Usul Kanunu (VUK)’na göre mi, muhasebe standartlarına göre mi tutacaklar? Yoksa iki farklı mevzuata göre de mi tutmalılar? Bu sorulara meslek mensupları farklı yanıtlar verebiliyorlar. Yaygın olan yaklaşım muhasebe kayıtlarının VUK’a göre tutulması, dönem kapandıktan sonra bilançonun düzeltme kayıtları ile finansal durum tablosuna dönüştürülmesi yaklaşımıdır. Düzeltme kayıtları da normal maliyetleme yöntemi uygulamasını içermektedir. Normal koşullarda Türkiye’de bağımsız denetime tabi işletmelerin (küçükler de büyüdüğünde) normal maliyetleme yöntemini uygulaması gerekir. Ancak asıl yapılmakta olan dönem sonlarında bazı varsayımlar ile sabit ve değişken maliyet ayrımı ile yapılarak normal maliyete göre bir finansal durum tablosu ortaya çıkarılmaktadır. Sonra da KGK denetim elemanlarının ikna olmaları beklenmektedir. Aksi durumda normal maliyetleme uygulanamadığı için cezalar ile yüzleşme ihtimali belirmektedir. İşletmeler birden fazla maliyet hesaplama sistemini kombinleyerek uygulama yapmak zorundadırlar. Tam maliyetleme, değişken, maliyetleme,  faaliyete dayalı maliyetleme, direkt malzemeye dayalı maliyetleme ve benzerleri gibi. Bu çalışmada faaliyete dayalı maliyetleme ile normal maliyetlemenin birlikte kullanılması gerekir ise nasıl bir yaklaşımda bulunulacak, sonuçlar nasıl gerçekleşecek konuları ortaya konulmuştur.

Kaynakça Gösterimi

İçerli, M. Y. (2026). Normal Maliyetlemeye Göre Faaliyete Dayalı Maliyetleme Uygulaması. In: Doğan, Z. (ed.), Muhasebede Güncel Konular. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1357.c5459

Lisans

Yayın Tarihi

30 June 2026

DOI

Kategoriler