Tokofobi, Sosyal Medya Kullanımı ve Gebelikte Psikososyal Etkiler
Şu kitabın bölümü: Çuvadar, A. & Arslan, N. (eds.) 2026. Kadın Sağlığında Bütüncül Yaklaşımlar .

Yeter Çuvadar Baş
İstanbul Gedik Üniversitesi
Nargizahon Erkaboeva
Karabük Üniversitesi

Özet

Tokofobi, doğuma ilişkin yoğun korku, kaygı ve kaçınma davranışları ile karakterize edilen; gebelik sürecini, doğum deneyimini ve maternal ruh sağlığını önemli ölçüde etkileyebilen psikolojik bir durumdur. Son yıllarda internet ve sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte gebeler, gebelik ve doğum sürecine ilişkin bilgi edinmek, deneyim paylaşmak, sosyal destek almak ve sağlık sorunlarına çözüm aramak amacıyla dijital platformlara daha sık başvurmaktadır. Sosyal medya; bilgiye hızlı erişim, çevrim içi destek grupları ve sağlık profesyonelleri tarafından paylaşılan eğitici içerikler sayesinde kadınların doğuma yönelik bilgi düzeyini ve öz yeterlilik algısını artırabilmektedir. Bununla birlikte yanlış bilgi yayılımı, travmatik doğum hikâyeleri, olumsuz doğum videoları ve idealize edilmiş annelik temsilleri gebelerde kaygı, stres, yetersizlik hissi ve doğum korkusunu artırabilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Amerikan Obstetrisyenler ve Jinekologlar Koleji (ACOG), doğum korkusunun prenatal bakım sürecinde değerlendirilmesi gereken önemli bir psikososyal sorun olduğunu vurgulamaktadır. Literatürde özellikle primigravid kadınların sosyal medya içeriklerinden daha fazla etkilenebildiği ve olumsuz doğum deneyimlerine maruz kalmanın tokofobik düşünceleri güçlendirebildiği bildirilmektedir. Buna karşın güvenilir dijital içerikler, çevrim içi sosyal destek grupları ve ebe/sağlık profesyonelleri tarafından sunulan danışmanlık hizmetleri kadınların doğuma yönelik olumlu algı geliştirmesine katkı sağlayabilmektedir. Bu bölümde tokofobinin tanımı, yaygınlığı, psikososyal etkileri ve sosyal medya kullanımı ile ilişkisi güncel literatür doğrultusunda ele alınmıştır. Ayrıca gebelerin dijital sağlık okuryazarlığının desteklenmesi, doğru bilgi kaynaklarına yönlendirilmesi ve prenatal bakım sürecinde psikososyal değerlendirmenin önemine dikkat çekilmiştir.

Kaynakça Gösterimi

Çuvadar Baş, Y. & Erkaboeva, N. (2026). Tokofobi, Sosyal Medya Kullanımı ve Gebelikte Psikososyal Etkiler. In: Çuvadar, A. & Arslan, N. (eds.), Kadın Sağlığında Bütüncül Yaklaşımlar . Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1373.c5579

Lisans

Yayın Tarihi

2 July 2026

DOI