Yönetim Disiplininde Davranışsal Dönüşüm ve Dijital Dürtme Stratejileri
Şu kitabın bölümü: Altıntaş, M. & Korkmaz, F. (eds.) 2026. Yönetim ve Organizasyonun Dijital ve Yapay Zekâ Temelli Dönüşümü: Kuramlar, Yapılar ve Stratejik Yaklaşımlar.

Benazir Öztürk
Ardahan Üniversitesi

Özet

Kamu yönetimi disiplini, Weberyen bürokrasiden 1980’lerin piyasa odaklı Yeni Kamu Yönetimi anlayışına kadar çeşitli evrelerden geçmiştir. Ancak, etkinlik ve hiyerarşiyi önceleyen klasik yaklaşımların “tam rasyonel birey” varsayımı, insan davranışının karmaşık, duygusal ve irrasyonel doğasını açıklamakta yetersiz kalmıştır. Bu bağlamda, psikoloji, davranış bilimleri ve davranışsal iktisadın bulgularıyla şekillenen Davranışsal Kamu Yönetimi, bireylerin bilişsel önyargılarını ve sosyal normlarını politika yapım sürecine dahil eden yeni bir paradigma olarak yerleşmiştir. Bu çalışmada, kamu politikalarının etkinliğini artırmak amacıyla birey davranışlarını merkeze alan davranışsal yaklaşımın kuramsal temelleri ve dijitalleşme ile geçirdiği dönüşüm incelenmektedir. Thaler ve Sunstein’ın “Dürtme” (Nudge) teorisiyle sistematik hale gelen davranışsal müdahaleler, günümüzde büyük veri ve yapay zeka destekli “dijital dürtme” stratejilerine evrilmiştir. Kamu yöneticilerinin rolü, klasik kural uygulayıcılıktan “davranış mimarlığına” dönüşürken Türkiye’de de e-Devlet uygulamaları üzerinden vatandaş davranışlarını kamu yararına yönlendiren uygulamalar artış göstermiştir. Ancak bu süreç, manipülasyon ve veri etiği tartışmalarını da beraberinde getirmektedir. Çalışma kamu yönetiminin yalnızca yapısal ve hukuki bir alan değil aynı zamanda davranışsal bir sistem olduğu varsayımından hareketle dijital dürtme stratejilerinin, değişen yönetişim yapılarının ve Türkiye’deki mevcut uygulamaların kapsamlı bir analizini sunmayı amaçlamaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Öztürk, B. (2026). Yönetim Disiplininde Davranışsal Dönüşüm ve Dijital Dürtme Stratejileri . In: Altıntaş, M. & Korkmaz, F. (eds.), Yönetim ve Organizasyonun Dijital ve Yapay Zekâ Temelli Dönüşümü: Kuramlar, Yapılar ve Stratejik Yaklaşımlar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1380.c5589

Lisans

Yayın Tarihi

17 July 2026

DOI

Kategoriler