Afetlerde Engelliler İçin Afet Yönetimi
Şu kitabın bölümü: Beşe, G. G. (ed.) 2026. Afet Akademisi: Afet Yönetiminde Çok Boyutlu Yaklaşımlar.

Ümit Topcuoğlu
Karabük Üniversitesi

Özet

Bu çalışmanın konusu, afet yönetiminin hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarında engelli bireylerin karşılaştığı erişilebilirlik, iletişim, tahliye ve bakım sürekliliği sorunlarıdır. Çalışmanın amacı, afetlerin engelli bireyler üzerindeki çok boyutlu etkilerini ortaya koymak; mevcut planlama ve uygulamalardaki eksiklikleri değerlendirmek ve kapsayıcı bir afet yönetimi için uygulanabilir öneriler geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma, güncel ulusal ve uluslararası literatürün incelenmesine dayalı bir derleme olarak yapılandırılmış; engelli bireylerin afetlere hazırlık süreçlerine katılımı, erişilebilir risk iletişimi, teknolojiye bağımlı bireylerin karmaşık bakım gereksinimleri ve kurumlar arası iş birliği temaları birlikte ele alınmıştır. İncelenen çalışmalar, engelli bireylerin afet eğitimleri ve acil durum planlarından yeterince yararlanamadığını; erişilebilir olmayan uyarı sistemleri, fiziksel çevre ve barınma alanlarının tahliye ve hizmetlere erişimi güçleştirdiğini göstermektedir. Teknolojiye bağımlı bireyler açısından elektrik, tıbbi cihaz, ilaç ve profesyonel bakım sürekliliğinin kesintiye uğraması ek riskler yaratmaktadır. Bu nedenle afet yönetiminde engelli bireylerin yalnızca korunması gereken kişiler olarak değil, planlama ve karar alma süreçlerine bilgi ve deneyimleriyle katkı sunan aktif paydaşlar olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Erişilebilir iletişim, kişiselleştirilmiş acil durum planları, kapsayıcı tatbikatlar, yedek enerji ve bakım düzenlemeleri ile kamu-özel-sivil toplum iş birliği, toplumun genel afet dayanıklılığını güçlendirecek temel unsurlardır.

Kaynakça Gösterimi

Topcuoğlu, Ü. (2026). Afetlerde Engelliler İçin Afet Yönetimi. In: Beşe, G. G. (ed.), Afet Akademisi: Afet Yönetiminde Çok Boyutlu Yaklaşımlar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1383.c5591

Lisans

Yayın Tarihi

22 July 2026

DOI

Kategoriler