Kısa Sure Tercümelerinin Töreli Dile Etkisi
Şu kitabın bölümü:
Çark,
Ö.
&
Uçgan,
N.
(eds.)
2025.
Alanlararası Töreli İlmî Çalışmalar I.
Özet
Töre bir milletin yaşayış tarzı, maddî ve mânevî her şeyini içine alan değerler topluluğudur. Milletin dili, dini, gelenek ve görenekleri, sanat eserleri törenin başta gelen unsurlarıdır. Töremiz; dosdoğru yol, “sırat-ı müstakim” üzere olmaktır. Milletler dillerini ve törelerini yüzyıllar boyunca işleye işleye oluştururlar. Bir millet ileri gitmiş, yüksek bir seviyeye erişmişse, dili de bu seviyeye uygun bir biçimde gelişme kaydeder. İnsanın düşünmesi ancak dil ile mümkün olduğundan, dilini üstün bir seviyeye çıkarmayan milletlerin düşünce hayatları da kapalı, dar ve sınırlı kalır. Bu bakımdan töre ve dil birbirinden ayrılmaz; birlikte gelişir ve değişirler. Türkçe de yüzyıllar boyu akıp gelen bir nehir gibi, içinden geçtiği her topraktan bir unsur almıştır. Türkçenin tarihi gelişimi seyrine baktığımızda görülüyor ki ilişkide bulunduğu kültürlerden etkilenmiş ve yeni kavramları haznesine katmış ve kadim bir töre meydana getirmiştir. Bu süreci iyi anlamak yarınlarımızı inşa etmemizde temel harcımız olacaktır. Milletin töresi en iyi, tarih boyunca ortaya koyduğu eserlerden anlaşılır. Bu açıdan Türkçenin, Anadolu’da yeniden inşâ edilen devresini, Eski Anadolu Türkçesini, ciddiyetle anlamamız gerekmektedir. Eski Anadolu Türkçesi döneminde dil, halkın dimağını yansıtan en güzel ayna olarak karşımıza çıkmaktadır. İşte bu süreç içerisinde Türk dilinin gelişmesi ve zenginleşmesi bakımından kısa sure tercümesi eserlerini ortaya koyan mütefekkirlerin dilini anlamak oldukça önemlidir. Millet varlığının sürekliliği gelecek nesillerin töre rehberini ve töreli dili anlamasına bağlıdır. Bu bakımdan bu çalışmada kısa sure tercümelerinden hareketle dil kavramı ve dil yadigarı Eski Anadolu Türkçesi dönemi analiz edilecektir.
