Aralıklı Orucun Otofaji – Mitofaji, Mikrobiyota ve Bilişsel Performans ve Nöroplastisite Üzerine Etkileri
Şu kitabın bölümü: Yazıcı, A. G. & Alaeddinoğlu, V. & Özdemir, K. & Atasever, G. (eds.) 2025. Sporda Hareket, Antrenman ve Egzersiz Üzerine Araştırmalar.

Muharrem Ogan
Atatürk Üniversitesi
Mehmet Karasu
Atatürk Üniversitesi

Özet

Beslenme ve bağırsak-beyin ekseninin beyin sağlığı ve bilişsel işlevler için önemi giderek daha fazla kabul görmektedir. Beslenme müdahaleleri, beyin bozukluklarını önleme ve/veya tedavi etme potansiyeli açısından test edilmektedir. 12 ila 48 saat boyunca kalori alımının kesilmesi veya büyük ölçüde sınırlandırılması ve bununla düzenli beslenme dönemlerinin dönüşümlü olarak uygulandığı aralıklı oruç (IF), hayvan modellerinde nörobiyolojik sağlık açısından umut verici sonuçlar göstermiştir. Bu derleme makalesinde, IF'nin bilişsel işlevler üzerindeki potansiyel faydaları ve hayvanlar ve insanlarda beyinle ilgili bozuklukların önlenmesi ve ilerlemesi üzerindeki olası etkileri tartışılmaktadır. Bunu, metabolik, hücresel ve sirkadiyen mekanizmalar yoluyla beyinde anatomik ve fonksiyonel değişikliklere yol açan IF'nin etkilerini özetleyerek yapıyoruz. Derlememiz, IF'nin sağlıklı deneklerde bilişsel işlevler üzerinde kısa vadede olumlu bir etkisi olduğuna dair net bir kanıt olmadığını göstermektedir. Klinik çalışmalar, IF'nin epilepsi, Alzheimer hastalığı ve multipl sklerozun hastalık semptomları ve ilerlemesi üzerinde faydaları olduğunu göstermektedir. Hayvan çalışmalarından elde edilen bulgular, Parkinson hastalığı, iskemik inme, otizm spektrum bozukluğu ve duygudurum ve anksiyete bozukluklarının IF'den fayda sağlayabileceği mekanizmaları göstermektedir. Gelecekteki araştırmalar, IF'nin olumlu etkilerinin yaş veya obezite varlığından bağımsız olarak geçerli olup olmadığını ortaya çıkarmalıdır. Ayrıca, oruç tutma düzenindeki farklılıklar, toplam kalori alımı ve belirli besinlerin alımı, IF'nin başarısında önemli bileşenler olabilir. Ayrıca, oruç tutma alışkanlıklarının farklılıkları, toplam kalori alımı ve belirli besinlerin alımı, IF'nin başarısında önemli faktörler olabilir. Boylamsal çalışmalar ve randomize klinik çalışmalar (RCT'ler), IF'nin beyinle ilgili hastalıkların gelişimi ve ilerlemesi üzerindeki uzun vadeli etkilerine ışık tutacaktır.

Kaynakça Gösterimi

Ogan, M. & Karasu, M. (2025). Aralıklı Orucun Otofaji – Mitofaji, Mikrobiyota ve Bilişsel Performans ve Nöroplastisite Üzerine Etkileri. In: Yazıcı, A. G. & Alaeddinoğlu, V. & Özdemir, K. & Atasever, G. (eds.), Sporda Hareket, Antrenman ve Egzersiz Üzerine Araştırmalar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1151.c4809

Lisans

Yayın Tarihi

31 December 2025

DOI

Kategoriler