Türk Faktoring Sektörünün Çok Kriterli Performans Analizi: CRISUS Tabanlı Hibrit Bir Model
Şu kitabın bölümü: Akkaynak, B. (ed.) 2025. Finans Teori ve Uygulamaları.

Gülhan Deniz
Yozgat Bozok Üniversitesi

Özet

Türk faktöring sektörü, 1980’lerden bu yana bankacılık sistemini tamamlayıcı bir unsuru olarak önemli bir büyüme ivmesi kazanmıştır. Bu büyüme dinamiği ile birlikte sektörün finansal sağlamlığı ve sürdürülebilirliği konusu akademik ve pratik açıdan incelenmesi gereken önemli konulardan biri olmuştur. Bu çalışmada Türk Faktoring sektörünün 2015-2024 dönemindeki finansal performansını değerlendirmek amacıyla, sekiz adet değerlendirme kriterinin verileri elde edilmiş ve hibrit bir Çok Kriterli Karar Verme modeli ile analiz yapılmıştır. İki aşamadan oluşan analizde ilk olarak CRISUS metoduyla değerlendirme kriterlerinin önem ağırlıkları belirlenmiş ve ikinci aşamada, AROMAN, RAM ve MARCOS olmak üzere üç farklı metot kullanılarak performans sıralamaları belirlenmiştir. Elde edilen sıralama sonuçları Borda Sayım yöntemi ile birleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; en yüksek ağırlığa sahip kriterler sırasıyla Özsermaye Karlılığı, Aktif Karlılığı ve Takipteki Alacaklar/Toplam Alacaklar oranı olarak tespit edilmiştir. Özkaynaklar/Toplam Aktifler, Müşteri Sayısı ve Faaliyet Dışı Giderler/Gelirler ise orta düzeyde ağırlığa sahip kriterler olarak belirlenmiştir. En düşük ağırlığa sahip kriterler ise Personel Sayısı ve Şube Sayısı olarak belirlenmiştir. Bu durum, sektör değerlendirmelerinde şirketlerin karlılık ve risk yönetimi kapasitelerine odaklanılması gerektiğini ortaya koymuştur. Ağırlık dağılımı, sektör dinamiklerine uygun olarak, finansal sağlamlığın büyüme göstergelerinden daha kritik bir rol oynadığını vurgulamıştır. Sektörün 2015-2024 döneminde   finansal performansının en başarılı olduğu yıllar sırasıyla; 2023, 2024 ve 2022 yılları olarak belirlenmiştir. Başarının en düşük olduğu yıllar ise sırasıyla; 2015, 2020 ve 2016 yılları olmuştur. Çalışma, sektör performansının 2022-2024 yılları arasında zirveye ulaştığını ortaya koymaktadır. Özellikle 2023 yılı, sektör tarihinin en başarılı yılı olmuştur.

Kaynakça Gösterimi

Deniz, G. (2025). Türk Faktoring Sektörünün Çok Kriterli Performans Analizi: CRISUS Tabanlı Hibrit Bir Model. In: Akkaynak, B. (ed.), Finans Teori ve Uygulamaları. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1108.c4458

Lisans

Yayın Tarihi

29 December 2025

DOI

Kategoriler