Etkin Piyasalar Teorisi ve Finansal Anomalilere İlişkin Güncel Paradigmalar
Şu kitabın bölümü: Akkaynak, B. (ed.) 2025. Finans Teori ve Uygulamaları.

Hümeyra Yıldız
Süleyman Demirel Üniversitesi

Özet

Bu çalışmada, Etkin Piyasalar Teorisi (EPT) ile piyasa anomalilere ilişkin güncel paradigmaların kapsamlı bir sentezini sunmak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda; anomalilerin varlık fiyatlama modellerinin ve ampirik tasarımların nasıl bir ürünü olduğunu, makine öğrenmesi yaklaşımlarının getiri projeksiyonunu nasıl şekillendirdiği ve yeşil finans ile çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) verilerinin piyasa etkinliği analizleri kapsamında değerlendirilmiştir. Güncel finans literatüründe öne çıkan replikasyon krizi, çoklu test ve model çeşitliliği ile oluşan belirsizlik, yüksek hacimli veri setleri, makine öğrenmesi uygulamaları vb. etkenler piyasa etkinliği ve anomalilere ilişkin araştırmaları köklü bir şekilde dönüştürmektedir. Bununla birlikte, sürdürülebilirlik ve iklim krizine ilişkin ESG verileri finansal fiyatlamada farklı yansımaları beraberinde getirmektedir.

Bu çalışma, EPT ile piyasa anomalileri arasındaki ilişkiyi karşıtlık anlatısının ötesine taşıyarak güncel metodolojik kanıtları bütünleşik bir çerçevede sunması bakımından önemlidir. Piyasa anomalileri, literatürde davranışsal ve risk-getiri temelli boyutları ile ele alınmaktadır.  Çalışmanın, anomalileri ampirik kanıtları ve bilgi yapısının bir çıktısı olarak özgün bir sentez sunması bakımından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca, ESG verilerinin piyasa etkinliği bağlamında değerlendirilmesi, sürdürülebilirlik ve varlık fiyatlama literatürü arasında kavramsal bir köprü kuracaktır. Çalışmanın başlıca sınırlılığı, kapsamlı bir literatürü sentezleme amacıyla belirli piyasa ve varlık sınıflarına derinlemesine odaklanmaması bütüncül çerçevede ele alınmasıdır. Bunun yanı sıra, makine öğrenmesi yöntemlerinin yorumlanabilirlik ve ESG verilerinin ölçüm farklılıkları anomalileri anlamayı güçleştirmiştir. Gelecekteki çalışmalar için EPT ve piyasa anomalileri arasındaki ilişkinin karşıtlıktan ziyade, bilgi setine, ölçüm yöntemine, piyasa ve yatırımcı yapısına bağlı olarak değişen bir olguyu güncel varsayımlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, finansal piyasalarda kavramsal ve uygulamanın entegre bir bakış açısıyla dinamik, koşullu ve yöntem duyarlı araştırmaların, piyasa davranışlarını anlamada daha gerçekçi ve analitik bir zemin oluşturması öngörülmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Yıldız, H. (2025). Etkin Piyasalar Teorisi ve Finansal Anomalilere İlişkin Güncel Paradigmalar. In: Akkaynak, B. (ed.), Finans Teori ve Uygulamaları. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1108.c4462

Lisans

Yayın Tarihi

29 December 2025

DOI

Kategoriler