Çevresel Kılcal Plastiklerin (Mikro ve Nanoplastikler) Kardiyovasküler Sistem Üzerindeki Etkileri ve Toksikolojik Mekanizmalar
Şu kitabın bölümü: Budak, Y. (ed.) 2025. Yeşil Kimya ve Sağlık: Çevresel Dönüşümün Bilimsel Temelleri.

Kayıhan Karaman
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

Özet

Endüstriyel faaliyetlerin yoğunlaşması ve plastik kullanımının küresel düzeyde hızla artması, mikro- ve nanoplastiklerin (MNP) çevresel ve biyolojik sistemlerde kalıcı bir kirlilik kaynağı hâline gelmesine yol açmıştır. Bu partiküllerin sadece solunan hava, içme suyu ve gıdalar ile vücuda alınmakla kalmayıp; aynı zamanda dolaşıma geçerek dokulara ulaşabildiği artık çok sayıda çalışma tarafından gösterilmektedir. Son yıllarda yayımlanan insan arter dokusu analizleri, MNP’lerin aterosklerotik plaklarda birikebildiğini ortaya koymuş ve kardiyovasküler hastalıklarla olası ilişkilerini gündeme taşımıştır.

Bu kitap bölümü, mikro- ve nanoplastik maruziyetinin kaynaklarını, biyolojik dağılımını, damarsal dokularda olası birikim mekanizmalarını, çevresel kirlilik ile ateroskleroz arasındaki ilişkiyi ve güncel klinik kanıtları geniş bir çerçevede ele almakta; aynı zamanda mevcut bilgilerin yorumlanmasına ve gelecekteki araştırma başlıklarına ışık tutmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Karaman, K. (2025). Çevresel Kılcal Plastiklerin (Mikro ve Nanoplastikler) Kardiyovasküler Sistem Üzerindeki Etkileri ve Toksikolojik Mekanizmalar. In: Budak, Y. (ed.), Yeşil Kimya ve Sağlık: Çevresel Dönüşümün Bilimsel Temelleri. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1141.c4698

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI