Koroner Girişimlerde İlaç Kaplı Balonlar: Mekanizmalar, Klinik Kanıtlar ve Gelecek Perspektifler
Şu kitabın bölümü:
Budak,
Y.
(ed.)
2025.
Yeşil Kimya ve Sağlık: Çevresel Dönüşümün Bilimsel Temelleri.
Özet
Koroner arter hastalığının (KAH) tedavisinde perkütan koroner girişimler, balon anjiyoplastiden ilaç salınımlı stentlere (DES) uzanan önemli bir evrim süreci geçirmiştir. DES’ler restenoz oranlarını anlamlı ölçüde azaltmış olsa da orta ve uzun dönemde in-stent restenoz (ISR), stent trombozu ve uzamış çiftli antiplatelet tedavi (DAPT) gereksinimi gibi sorunlar devam etmektedir. Bu bağlamda, kalıcı bir intravasküler implant bırakmadan lokal antiproliferatif ilaç iletimini mümkün kılan ilaç kaplı balonlar (drug-coated balloons, DCB), alternatif bir revaskülarizasyon stratejisi olarak geliştirilmiştir.
DCB’ler, başta paklitaksel ve son yıllarda sirolimus olmak üzere antiproliferatif ajanları balon şişirilmesi sırasında doğrudan damar duvarına aktararak neointimal hiperplaziyi baskılamayı hedeflemektedirler. Bu yaklaşım, “leave nothing behind” felsefesi doğrultusunda vasküler iyileşmeyi desteklerken metal iskeleye bağlı geç komplikasyonları ve uzun süreli DAPT ihtiyacını azaltma potansiyeli sunmaktadır. Klinik kanıtlar, DCB’lerin özellikle ISR tedavisinde düz balon anjiyoplastiye üstün, DES ile ise karşılaştırılabilir etkinlik ve güvenlik profiline sahip olduğunu göstermektedir. On yıla varan uzun dönem takip verileri, uygun hasta ve lezyon seçimi yapıldığında DCB yaklaşımının sürdürülebilir klinik sonuçlar sağlayabildiğini ortaya koymuştur.
ISR dışında, DCB’lerin küçük damar hastalığı, bifurkasyon lezyonları, uzun difüz lezyonlar ve yüksek kanama riski taşıyan hasta gruplarında potansiyel kullanım alanları giderek genişlemektedir. Bununla birlikte, özellikle büyük damar de novo lezyonları ve kompleks anatomilerde etkinlik ve güvenliğin net olarak tanımlanabilmesi için daha büyük, randomize ve uzun dönem takipli çalışmalara ihtiyaç devam etmektedir. Bu bölümde, DCB teknolojisinin mekanizmalarını, mevcut klinik kanıtları ve gelecekteki olası uygulama alanlarını ele almaktayız.
