Havacılık Yönetiminde Yapay Zekâ Uygulamalarının Bibliyometrik İncelemesi
Şu kitabın bölümü:
Önen,
V.
(ed.)
2025.
Havacılık Yönetiminde Yapay Zeka Uygulamaları.
Özet
Özellikle son yıllarda teknolojinin ve bunun bir konu olan elektronik otomasyon sistemlerinin, bağlı algoritmaların ve yazılım sistemlerinin hızla gelişmesiyle yapay zekanın gündelik hayatımıza gittikçe nüfuz etmeye başlamakta olduğu gözlemlenmektedir. Havacılık sektörü doğası gereği ise en son teknolojileri en çabuk be en başta adapta eden sektörlerin başında yer almaktadır. Zira bu alanda yapılacak yenilikler emniyeti, güvenliği, maliyeti, karlılığı işletme performansı ve verimliliğini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle önümüzdeki dönemde yapay zekâ yöntemine dayalı uygulamalarının sahada Havacılık Yönetimi alanına yansıması daha fazla beklenmektedir. Bununla birlikte literatürde, bu konuda yapılan araştırmaların arkadan geldiğini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı havacılık yönetimi alanında yapılan yapay zekâ uygulamalarına yönelik yapılmış akademik araştırmaların sosyal yapısını, kavramsal yapısını, entelektüel yapısını ortaya çıkarmak ve alandaki üretkenliği belirlemektir. Analizler bibliyometrik yönteme dayalı olarak Web of Science’da bu konuda yayınlanmış makaleler kullanılarak WosSviewer yazılımı vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerde Covid-19’dan bugüne kadar yapılan araştırma sayılarında gün geçtikçe daha fazla araştırma yapıldığını göstermektedir. Buna karşın havacılık yönetimi ve buna bağlı alt başlıklarında yapılan çalışmaların yeterince olmadığı değerlendirilmiştir. Bundan dolayı literatürde havacılık yönetimin alt başlılarına yönelik araştırma boşlukları mevcut olduğu ifade edilebilir. Yapılan analizlerin ışığında, en çok atıf alan ülkelerin Çin, Amerika ve İngiltere olduğu, en çok atıf yapan üniversitelerin Çin kökenli olduğu, en çok kullanılan ortak kelimelerin “artifical intelligence”, “deep learning” ve machine learning” olarak yer aldığı, en fazla atıf alan yazarların Abdel-Aty, Mohamed, Wang, Fei-Yue ve Aggarwal, Vaneet olarak ortaya çıktığı görülmüştür. “IEE transaction on intelligent Transportation System” daha sonra “Transportation Research Part Emerging Technologies” ve olarak “Safety Science” dergilerinin ilk üçte yer alan en çok atıf alan dergiler olduğu belirlenmiştir. Havacılık Yönetimi konuları arasında; hava trafik yönetimi, ileri tahminsel modeller, veri modelleri, güçlendirilmiş öğrenme, risk yönetimi, blok zincir konularında çalışmaların en çok yer aldığı ortaya çıkmıştır. Sektörel alanda havacılık yönetimi alanında yeni ve çok çeşitli yapay zekâ uygulama örneklerinin olması önümüzdeki süreçte literatürde bu alanda yapılacak çalışmaların artacağına işaret etmektedir.
