Sünger Şehirler İnisiyatifi: Çin’in 30 Kentinde İklim Adaptasyonu
Şu kitabın bölümü:
Turan,
V.
(ed.)
2026.
Küresel, İklim Çevre ve Kent Politikaları.
Özet
İklim değişikliğinin giderek hızlanması ve büyük ölçekte gerçekleşen hızlı kentselleşme dinamikleri, dünya genelindeki metropolleri şiddetli kentsel su baskınları, yeraltı su kaynaklarının tükenmesi ve çok boyutlu ekolojik krizlerle karşı karşıya bırakmaktadır. Bu bağlamda, Çin Halk Cumhuriyeti’nin 2013 yılında kavramsallaştırdığı ve 2015-2016 yıllarında toplam 30 pilot şehirde uygulamaya koyduğu “Sünger Şehirler İnisiyatifi” (Sponge City Initiative- SCI), geleneksel gri altyapı sistemlerinden doğa temelli yeşil altyapı çözümlerine geçişi temsil eden küresel ölçekteki en kapsamlı kentsel iklim adaptasyon politikalarından biridir. Bu çalışma, inisiyatifin tarihsel ve felsefi kökenlerini, mühendislik uygulamalarını, ekolojik-ekonomik performans ölçütlerini ve karşılaştığı yapısal zorlukları derinlemesine incelemektedir. Peyzaj mimarı Kongjian Yu’nun kadim Çin tarım bilgelerinden ilham alarak geliştirdiği bu model, yağmur suyunun kaynağında tutulması, emilmesi, filtrelenmesi ve yeniden kullanılmasını amaçlayan Düşük Etkili Gelişim (LID) prensiplerine dayanmaktadır. Çalışma, Wuhan, Shenzhen, Xining ve Sanya gibi farklı coğrafi ve iklimsel karakteristiklere sahip pilot şehirlerdeki uygulamaları analiz ederken, aynı zamanda Kamu-Özel İşbirliği (PPP) finansman modellerinin makroekonomik dinamiklerini değerlendirmektedir. Aynı zamanda 2021 yılında Zhengzhou’da yaşanan ve inisiyatifin teknik sınırlarını gösteren yıkıcı sel felaketi, sistemin aşırı hava olaylarına karşı kırılganlığını ortaya koymuş ve politikada kapsamlı bir yeniden düzenleme ihtiyacını doğurmuştur. Son olarak, inisiyatifin yalnızca ekolojik veya mühendislik temelli nötr bir proje olmadığı; aynı zamanda kentsel soylulaştırma, çevresel adalet ve hidro-sosyal dinamikler üzerinden mekânsal eşitsizlikler yaratan politik bir araç olduğuna dair eleştirel bir perspektif sunulmaktadır.
