İkiz Dönüşüm ve İstihdam: Türkiye Üzerine Ampirik Bir Analiz
Şu kitabın bölümü: Ata, A. Y. (ed.) 2026. Makro İktisadi Politikalarda Güncel Konular.

Burcu Karaca

Özet

Teknolojik dönüşümün hız kazanmasıyla birlikte üretim, istihdam ve tüketim yapılarında köklü değişimler yaşanırken; doğal kaynakların yoğun ve çoğu zaman sürdürülebilir olmayan biçimde kullanımı çevresel sorunları küresel ölçekte derinleştirmiştir. Bu gelişmeler, çevresel sürdürülebilirliği odağa alan yeşil dönüşüm politikalarının ekonomik ve sosyal politika tasarımında giderek daha belirleyici hale gelmesine yol açmıştır. Son yıllarda ise dijitalleşme ile çevresel sürdürülebilirlik hedeflerinin birlikte ele alınması, “ikiz dönüşüm” yaklaşımını hem politika yapıcılar hem de akademik literatür açısından merkezi bir tartışma alanına taşımıştır. Bu bağlamda çalışma, Türkiye’de karbon yoğunluğu ve Ar-Ge harcamalarının istihdam üzerindeki etkisini ikiz dönüşüm perspektifinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 1990–2024 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış ve değişkenler arasındaki ilişkiler zaman serisi ekonometrik yöntemlerle analiz edilmiştir. Serilerin durağanlık özellikleri Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) birim kök testi ile incelenmiş ve tüm serilerin birinci farkta durağan hale geldiği belirlenmiştir. Uygun gecikme uzunluğu VAR modeli aracılığıyla tespit edilmiş, ardından değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiler Johansen eşbütünleşme testi ile sınanmıştır. Elde edilen bulgular, istihdam oranı, karbon yoğunluğu ve Ar-Ge harcamaları arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Uzun dönem katsayıları incelendiğinde, karbon yoğunluğundaki artışın istihdam üzerinde negatif etki yarattığı; buna karşılık Ar-Ge harcamalarındaki artışın istihdamı olumlu yönde desteklediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, ekonomik büyüme sürecinde çevresel sürdürülebilirliğin gözetilmesinin ve yenilikçi üretim kapasitesinin artırılmasının istihdam yaratma potansiyeli açısından kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bulgular, politika yapıcılar için düşük karbonlu üretim yapısına geçiş ve Ar-Ge yatırımlarının teşvik edilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Karaca, B. (2026). İkiz Dönüşüm ve İstihdam: Türkiye Üzerine Ampirik Bir Analiz. In: Ata, A. Y. (ed.), Makro İktisadi Politikalarda Güncel Konular. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1347.c5425

Lisans

Yayın Tarihi

30 June 2026

DOI

Kategoriler