Dünya’da ve Türkiye’de Plaj Voleybolunun Evrimi
Şu kitabın bölümü: Uluç, E. A. & Kartal, R. & Aktaş, F. (eds.) 2025. Spor Bilimleri Araştırmaları 9.

Hümeyra Ay
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Zülbiye Kaçay
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

Özet

Bu bölümde plaj voleybolunun dünya genelindeki tarihsel gelişimi, teknik ve taktiksel evrimi ve Türkiye’deki güncel durumu çok boyutlu bir bakış açısıyla incelenmektedir. Sporun kökeni, 20. yüzyılın başlarında Hawaii ve Kaliforniya kıyılarındaki rekreatif etkinliklere dayanmakta; 1940’lı yıllardan itibaren profesyonelleşerek 1996 Atlanta Olimpiyatları’nda resmî olimpik branş statüsü kazanmasıyla küresel ölçekte tanınır bir spor haline gelmiştir. Bu süreçte saha altyapıları, ekipman tasarımlarındaki gelişmeler, sporcu performans bilimi ile veri temelli ve yapay zekâ destekli analiz araçları, oyunun niteliğini yükseltmiş ve yaygınlaşmayı hızlandırmıştır. Türkiye’de plaj voleybolu, 1990’lı yıllarda turizmin büyümesiyle ivme kazanmış; Antalya ve Alanya gibi destinasyonlar öncü rol oynamıştır. 2000’li yıllarda Türkiye Voleybol Federasyonu’nun CEV ve FIVB ile gerçekleştirdiği iş birlikleri, eğitim programları ve ulusal organizasyonların artışı kurumsal kapasiteyi güçlendirmiştir. Bununla birlikte altyapı dengesizlikleri, sponsorluk eksiklikleri, antrenör eğitimindeki sınırlılıklar ve sporcu sürekliliği gibi yapısal sorunlar, uluslararası rekabet gücünü kısıtlamaktadır. Çalışma, Türkiye’de plaj voleybolunun mevcut durumunu SWOT analizi çerçevesinde değerlendirerek güçlü yönleri, zayıflıkları, fırsat alanları ve tehditleri ortaya koymakta; federasyonlar, yerel yönetimler ve politika yapıcılar için sürdürülebilir gelişime yönelik stratejik öneriler sunmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Ay, H. & Kaçay, Z. (2025). Dünya’da ve Türkiye’de Plaj Voleybolunun Evrimi. In: Uluç, E. A. & Kartal, R. & Aktaş, F. (eds.), Spor Bilimleri Araştırmaları 9. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1068.c4217

Lisans

Yayın Tarihi

31 December 2025

DOI

Kategoriler