Türkiye’de Mesleki Eğitimde Yatay Beceri Uyumsuzluğu Üzerine Bir İnceleme
Şu kitabın bölümü:
Berkün,
S.
(ed.)
2025.
Dünya'da ve Türkiye'de Çalışma Yaşamında Dezavantajlı Grupların Durumu ve Sosyal Politikalara Yansıması.
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de mesleki ve teknik eğitim mezunlarının istihdam süreçlerini yatay beceri uyumsuzluğu çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Yatay beceri uyumsuzluğu, bireylerin eğitim aldıkları alanlarla çalıştıkları işlerin içerik açısından örtüşmemesi durumunu ifade etmekte olup, eğitim–istihdam ilişkisinin etkinliğini değerlendirmede önemli bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Çalışmada, mesleki ve teknik ortaöğretim ile ön lisans düzeyinde mesleki eğitim alan mezunların istihdam yapıları, mezuniyet alanı–iş uyumu ve mezun–sektör eşleşme sorunları analiz edilmiştir.
Araştırmada Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan mezun izleme raporları ile Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden yararlanılmış; mesleki eğitim mezunlarının alan içi ve alan dışı istihdam oranları nicel göstergeler üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, mesleki ve teknik ortaöğretim mezunlarının önemli bir bölümünün mezuniyet alanları dışında istihdam edildiğini ve bu durumun yatay beceri uyumsuzluğunun yapısal bir nitelik taşıdığını ortaya koymaktadır. Benzer biçimde, ön lisans mezunları açısından da eğitim–istihdam uyumunun alanlar ve cinsiyetler itibarıyla farklılaştığı; özellikle sosyal ve beşeri alanlarda uyumun sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, mesleki eğitim müfredatlarının iş gücü piyasasında ortaya çıkan değişen beceri gereksinimleriyle daha güçlü biçimde uyumlaştırılması, mezun izleme mekanizmalarının etkinleştirilmesi ve eğitim ile istihdam arasındaki bağın güçlendirilmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır.
