Göçmen Emeğin Kırılganlığı ve İş Sağlığı ve Güvenliği: Türkiye’de Kayıt Dışılık, Görünmez Riskler ve Sosyal Politika Sınırları
Şu kitabın bölümü:
Berkün,
S.
(ed.)
2025.
Dünya'da ve Türkiye'de Çalışma Yaşamında Dezavantajlı Grupların Durumu ve Sosyal Politikalara Yansıması.
Özet
Uluslararası göç, son yıllarda çalışma yaşamının yapısal dinamiklerini derinden dönüştürmüş ve bu dönüşümün en görünür etkilerinden biri iş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında ortaya çıkmıştır. Özellikle göçmen veya mülteci statüsündeki işçiler küresel ölçekte daha tehlikeli, güvencesiz ve kayıt dışı işlerde çalışmaktadır. Bu durum ise iş kazaları ve meslek hastalıkları riskinin bireysel faktörlerden çok yapısal mekanizmalar aracılığıyla üretilmesine yol açmaktadır. Bu bölümde öncelikle göçmen emeğin İSG alanındaki kırılganlığı, emek piyasası yapıları, hukuki statüler ve sosyal politika tercihleri bağlamında ele alınmakta; ardından uluslararası literatürden hareketle göçmen işçilerin İSG profiline ilişkin küresel örüntüler incelenmekte ve Türkiye örneği üzerinden bu işgücünün emek piyasasındaki yapısal konumu analiz edilmektedir. Bu çerçevede, Türkiye’de geçici koruma rejimi, çalışma iznine erişimdeki sınırlılıklar ve yaygın kayıt dışı istihdam, göçmen işçilerin İSG risklerini artırırken, bu durum aynı zamanda iş kazaları ve meslek hastalıklarının büyük ölçüde resmî kayıtlara yansımamasına yol açarak veriye dayalı analizleri ve politika üretimini sınırlandırmaktadır. Çalışma sonunda, mevcut İSG ve sosyal politika çerçevesinin göçmen işçilerin sorunlarına yanıt vermede yetersiz kaldığı ve bu sorunun teknik düzenlemelerin ötesinde yapısal eşitsizlikler ile sosyal adaletle doğrudan ilişkili olduğu ortaya konmaktadır.
