Adil Geçiş, Dirençlilik ve İklim Adaleti Kavramlarının Kesişim Noktaları
Şu kitabın bölümü: Atalay Şimşek, S. & Karhan, G. (eds.) 2025. Sosyal Bilimlerde Güncel Paradigmalar ve Uygulama Pratikleri.

Ayşegül Kanbak
Batman Üniversitesi

Özet

Son yıllarda iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında geliştirilen azaltım ve uyum politikaları, yalnızca çevresel hedeflerle sınırlı kalmayarak, giderek artan biçimde toplumsal eşitlik ve adalet kaygılarını da içeren bir çerçeveye doğru genişlemektedir. Bu bağlamda adil geçiş, dirençlilik ve iklim adaleti kavramları, hem akademik literatürde hem de politika yapım süreçlerinde öne çıkan temel referans noktaları hâline gelmiştir. Ancak bu kavramlar çoğu zaman birbirinden bağımsız biçimde ele alınmakta; bu durum iklim politikalarının toplumsal boyutlarını kavramada parçalı ve sınırlı yaklaşımların ortaya çıkmasına yol açmaktadır.

Bu kitap bölümü, adil geçiş, dirençlilik ve iklim adaleti kavramlarının kesişim noktalarını inceleyerek, bu üç yaklaşımın iklim politikalarının geliştirilmesi sürecinde nasıl bütüncül bir analitik çerçeve sunabileceğini tartışmayı amaçlamaktadır. Bölüm, adil geçişin düşük karbonlu ekonomilere yönelirken ortaya çıkan toplumsal maliyetlerin adil paylaşımına odaklandığını; dirençliliğin iklim şokları ve belirsizlikler karşısında toplumsal ve kurumsal uyum kapasitesini ön plana çıkardığını; iklim adaletinin ise dağıtımsal, usule ilişkin ve tanıma temelli adalet boyutlarıyla bu süreçlerin etik ve normatif zeminini güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu üç kavramın kesişiminde şekillenen adil dirençlilik yaklaşımı, iklim eylemini yalnızca teknik bir uyum ya da ekonomik dönüşüm süreci olarak değil, toplumsal eşitlik, katılım ve dayanışma ilkeleri temelinde yeniden düşünmeyi mümkün kılan bütüncül bir perspektif sunmaktadır. Bölüm, bu kavramsal çerçevenin iklim politikalarının sosyal boyutlarını görünür kılmada ve daha kapsayıcı, adil ve sürdürülebilir politika tasarımlarının geliştirilmesinde önemli bir katkı sağlayabileceğini ileri sürmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Kanbak, A. (2025). Adil Geçiş, Dirençlilik ve İklim Adaleti Kavramlarının Kesişim Noktaları. In: Atalay Şimşek, S. & Karhan, G. (eds.), Sosyal Bilimlerde Güncel Paradigmalar ve Uygulama Pratikleri. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1130.c4617

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI

Kategoriler