Fiziksel aktivite, çocukluk döneminde yalnızca fiziksel sağlığı destekleyen bir davranış alanı değil; aynı zamanda bilişsel gelişimi çok boyutlu biçimde etkileyen temel bir gelişimsel bileşen olarak değerlendirilmektedir. Gelişim psikolojisi, nörobilim ve eğitim bilimleri literatürü, düzenli fiziksel aktivitenin çocuklarda dikkat, çalışma belleği, yürütücü işlevler ve akademik performans üzerinde anlamlı ve sürdürülebilir etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Bu etkiler, özellikle çocukluk döneminde beynin yüksek nöroplastisite göstermesiyle yakından ilişkilidir.

Bu kitap bölümü, çocuklarda fiziksel aktivite ile bilişsel gelişim arasındaki ilişkiyi kuramsal, nörobiyolojik ve uygulama temelli bir çerçevede ele almayı amaçlamaktadır. Bölümde öncelikle Piaget’nin bilişsel gelişim kuramı ve Vygotsky’nin sosyo-kültürel yaklaşımı bağlamında fiziksel aktivitenin bilişsel süreçlerle ilişkisi açıklanmakta; ardından güncel nörobilimsel bulgular ışığında BDNF, sinaptik plastisite ve prefrontal korteks aktivasyonu gibi mekanizmalar tartışılmaktadır. Bu kuramsal altyapı, fiziksel aktivitenin yürütücü işlevler ve dikkat süreçleri üzerindeki düzenleyici etkilerini anlamlandırmak açısından bütüncül bir perspektif sunmaktadır.

Bölümde ayrıca ulusal ve uluslararası araştırma bulguları sistematik biçimde ele alınarak fiziksel aktivitenin dikkat, inhibisyon, bilişsel esneklik ve akademik başarı üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Fiziksel oyunlar ve hareket temelli öğrenme uygulamalarının bilişsel gelişime katkısı da ayrı bir başlık altında incelenmiştir. Elde edilen bulgular, fiziksel aktivitenin bilişsel gelişimi yalnızca kısa vadeli performans artışıyla değil, uzun vadeli öğrenme ve akademik başarıyla da ilişkilendirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak fiziksel aktivite, çocukların bilişsel potansiyelini destekleyen ve eğitim ortamlarında sistematik biçimde yer alması gereken temel bir pedagojik araç olarak öne çıkmaktadır.