Muhasebe 4.0: Dijital Dönüşüm, ESG ve Mesleğin Yeni Paradigması
Şu kitabın bölümü: Yücel, R. & Ayyıldız, Y. (eds.) 2025. Muhasebenin Yeni Kodları: Algoritmalar, İklim ve Küresel Vergi Düzeni.

Onur Özevin
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

Özet

Bu çalışma, muhasebe mesleğinin, Luca Pacioli’den bu yana süregelen tarihi misyonunun ötesine geçerek "Muhasebe 4.0" olarak adlandırılan köklü bir paradigma değişimi içinde olduğunu incelemektedir. Çalışma muhasebe mesleğinin geleceğini şekillendiren üç ana sütunu mercek altına almaktır: (1) Otomasyon ve Yapay Zekâ'nın başı çektiği dijital dönüşüm, (2) toplumsal ve yasal hesap verebilirlik ilkelerinin doğurduğu sürdürülebilirlik (ESG) uyumu ve (3) tüm bu gelişmelerin sonucunda ortaya çıkan muhasebe mesleğinin yeni paradigması ve yeni yetkinlik setleri. Hızla değişen bu alana odaklanarak, ortaya çıkan zorluklara uyum sağlamaları ve gelecekteki fırsatları değerlendirmeleri için akademisyenlere, eğitimcilere ve uygulayıcılara yol haritası sunma amacı taşıyan bu çalışma, muhasebeyi aynı anda etkileyen teknolojik ve düzenleyici faktörleri bütüncül bir çerçevede toplayarak bu değişimi kategorize etme ihtiyacından doğmuştur. Çalışmanın yöntemi, güncel akademik literatürün, Dört Büyük (Big Four) denetim firmalarının stratejik raporlarının, meslek kuruluşlarının rehberlerinin (ACCA) ve uluslararası standart belirleyicilerin (ISSB, IFRS) en son düzenlemelerinin sistematik sentezine dayanmaktadır. Temel bulgular, muhasebecinin rolünün kayıttan, stratejik iş ortağı ve veri analistine dönüştüğünü göstermektedir. RPA, rutin görevleri devralarak operasyonel verimliliği artırırken, yasal düzenlemeler ESG verilerinin raporlanması ve güvenilirliğinin makul güvence ile sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu durum, meslek profesyonellerinin dijital yeterlilik, ESG bilgisi ve etik karar alma yetkinliği gibi hibrit becerilerle donatılmış, "Muhasebeci 2.0" profilini zorunlu kılmaktadır. Yakın gelecekte eğitim kurumlarının müfredatlarını veri bilimi, otomasyon, yapay zekâ ve sürdürülebilirlik denetimi dersleriyle güncellemeleri ve uygulayıcıların, artan siber güvenlik riskleri ve veri gizliliği zorluklarına karşı önlemler almaları gerekliliği vurgulanmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Özevin, O. (2025). Muhasebe 4.0: Dijital Dönüşüm, ESG ve Mesleğin Yeni Paradigması. In: Yücel, R. & Ayyıldız, Y. (eds.), Muhasebenin Yeni Kodları: Algoritmalar, İklim ve Küresel Vergi Düzeni. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1159.c4840

Lisans

Yayın Tarihi

31 December 2025

DOI

Kategoriler