Vergilemede Küresel Paradigma Değişimi ve Uyum Sürecinde Türk Vergi Sisteminin Dönüşümü: 2020-2025 Dönemi
Şu kitabın bölümü: Yücel, R. & Ayyıldız, Y. (eds.) 2025. Muhasebenin Yeni Kodları: Algoritmalar, İklim ve Küresel Vergi Düzeni.

Yaşar Ayyıldız
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

Özet

21. yüzyılın dijitalleşme ve küreselleşme dinamikleri, uluslararası vergi rejimini kökten bir değişime zorlamıştır. Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) öncülüğündeki Matrah Aşındırma ve Kâr Kaydırma (BEPS) Projesi ve devamındaki İki Sütunlu Çözüm, vergilendirme haklarının yeniden tahsisini ve küresel asgari vergiyi hedefleyerek yeni bir paradigma inşa etmektedir.
Bu çalışma, 2020-2025 döneminde yaşanan bu küresel dönüşümü ve Türkiye'nin uyum sürecini kapsamlı bir şekilde analiz etmektedir. Nitel bir doküman analizi yöntemiyle gerçekleştirilen araştırma, OECD dokümanları, ulusal mevzuat, kurumsal raporlar ve akademik literatürün sistematik incelemesine dayanmaktadır.
Çalışmada, Türkiye'nin Otomatik Bilgi Değişimi (CRS), Ülke Bazında Raporlama (CbCR) ve Çok Taraflı Araç (MLI) gibi BEPS 1.0 araçlarını kurumsallaştırdığı ilk uyum evresinden, 2024-2025'te Küresel Asgari Vergi (İkinci Sütun/Pillar Two) mevzuatını kabul ederek stratejik bir dönüm noktasına geçtiği ikinci evreye uzanan yol haritası incelenmektedir.
Analizler, uyum sürecinin Türkiye'ye vergi tabanını koruma, şeffaflığı artırma ve uluslararası iş birliğinde söz sahibi olma gibi fırsatlar sunduğunu; buna karşılık idari kapasite, rekabetçilik ve karmaşık uygulama maliyetleri bakımından önemli zorluklar içerdiğini ortaya koymaktadır.
Çalışma, Türkiye'nin 2026 ve sonrası için, somut politika önerileri de sunarak, "taktik uyum" evresinden "stratejik yönetişim" evresine geçişi zorunlu kıldığını ortaya koymakta ve bu dönüşümü sağlayacak üç temel stratejik öncelik önermektedir: yapay zekâ destekli idari derinleşme, Küresel Taban Aşındırma (GloBE) Kuralları uyumlu rekabet mühendisliği ve proaktif uluslararası diplomatik katılım. Sonuç olarak, mevzuat uyumunun tamamlanmasının nihai hedef olmadığı, asıl başarının bu kuralları ulusal çıkarlar doğrultusunda etkin ve adil bir şekilde yönetebilme kapasitesinde yattığı vurgulanmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Ayyıldız, Y. (2025). Vergilemede Küresel Paradigma Değişimi ve Uyum Sürecinde Türk Vergi Sisteminin Dönüşümü: 2020-2025 Dönemi. In: Yücel, R. & Ayyıldız, Y. (eds.), Muhasebenin Yeni Kodları: Algoritmalar, İklim ve Küresel Vergi Düzeni. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1159.c4844

Lisans

Yayın Tarihi

31 December 2025

DOI

Kategoriler