Yapay Zeka ile Ailenin Dönüşümü: Maneviyat, Anlam Arayışı ve Dijital Rehberlik
Şu kitabın bölümü: Yelboğa, N. (ed.) 2026. Yapay Zekâ Çağında Sosyal Hizmet: Uygulama ve Gelecek.

Kadri Kınık
Munzur Üniversitesi

Özet

Dijitalleşme, yapay zekâ teknolojilerinin gelişimiyle birlikte yeni bir aşamaya geçilmiştir. Gelinen bu aşamada insanın yaşamı çok yönlü etkilenmektedir. Özellikle yapay zekanın günlük hayata entegre olması, aile içi rol ve sorumluluklarının yeniden değerlendirmesine ve tanımlanmasına yol açmıştır. Bireylerin gündelik ve aile hayatını önemli derecede etkilemiştir. Ayrıca bireylerin bu mecraları maneviyat, anlam arayışları ve dijital rehberlik için de kullandığı görülmüştür. En nihayetinde birey ve ailelerin yapay zekâ desteğini kullanarak danışmanlık hizmetleri de aldıkları görülmektedir. Aynı zamanda danışmanlar da bu destekten yaralanmaktadır. Özellikle bireylere bireysel danışmanlık hizmeti sağlayan danışmanlar, yapay zekayı kullanarak bireylerin psikososyal durumlarını gözlemleyebilmekte ve bunun sonucunda biyopsikososyal ihtiyaçlarına yönelik kişisel tavsiyelerde bulunabilmektedir. Özellikle yapay zekâ araçlarının istenildiği takdirde geri bildirimde bulunması aile ve yapay zekâ etkileşimini arttırmaktadır. Bu etkileşim ve destek ise beraberinde dijital aile danışmanlığı hizmetini ortaya çıkarmaktadır.

Dijital aile danışmanlığı hizmetinin, danışmanlara mali ve zaman tasarrufu sağlaması, coğrafi sınırlar aşarak, kolay erişilebilirlik niteliğini taşıması aileler arasında kullanım yaygınlığını arttırabilmektedir. Bu yönüyle çevrimiçi aile danışmanlığı hizmetinin aile içinde üyelerin görev ve rol dağılımına rehberlik etmesi, aile üyelerinin sorumluluklarını hatırlatılması, birlik ve beraberliği geliştirmesi gibi pozitif yönleri ön plana çıkmaktadır. Bununla birlikte etik çerçeve, veri güvenliği, gizlilik ve mahremiyet gibi kaygılar bu etkileşim sürecini çok kritik bir noktaya taşımaktadır. Özellikle gündelik haytamızın ayrılmaz bir parçası haline gelen dijitalleşmesiyle birlikte, zamansal ve mekânsal olarak mahremiyetin alanı daralmış, bireylerin ve ailelerin mahremiyet kaygıları giderek artmış ve bu kaygı dijital alanlara taşınmaya başlamıştır. Bu noktadan hareketle dijital mahremiyet sorunu, çok erken yaşlardan itibaren teknolojiyle tanışan “dijital neslin” ve ailelerinin temel gündemi hâline gelmiştir. Bu çalışmada dijitalleşmeyle birlikte ortaya çıkan yapay zekanın ile aile yapısına olan etkisini irdelemek bireysel, ailevi ve toplumsal sonuçlarını analiz ederek bu yönde önleyici koruyucu ve rehabilite edici hizmetler sunmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Kınık, K. (2026). Yapay Zeka ile Ailenin Dönüşümü: Maneviyat, Anlam Arayışı ve Dijital Rehberlik. In: Yelboğa, N. (ed.), Yapay Zekâ Çağında Sosyal Hizmet: Uygulama ve Gelecek. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1227.c4934

Lisans

Yayın Tarihi

18 March 2026

DOI

Kategoriler